Mardin ekolojik koşullarında farklı ekim dönemlerinde bazı çörek otu (Nigella sativa L.) genotiplerinin agronomik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu araştırma; Mardin ekolojik koşullarında farklı ekim dönemlerinde bazı çörek otu (Nigella sativa L.) genotiplerinin agronomik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2018-2019 ve 2019-2020 ekim dönemlerinde kışlık ve yazlık olarak tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada Çameli çeşidi ile 18 farklı çörek otu (Nigella sativa L.) genotipleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda fenolojik, agronomik ve kalite ile ilgili bazı özellikler incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre kışlık ekimde; çıkış süresi 28.3-35.5 gün, çiçeklenme süresi 142-160 gün, vejetasyon süresi 156-172 gün, bitki boyu 44-75.4 cm, dal sayısı 3.20-5.03 adet/bitki, kapsül sayısı 7.20-14 adet/bitki, bin dane ağırlığı 2.39-3.09 g, bitki başına tohum ağırlığı 0.94-2.48 g/bitki, biyolojik verim 295-905 kg/da, dekara tohum verimi 35-110.2 kg/da, sabit yağ oranı % 32.45-39.02 ve sabit yağ verimi 12.94-42.72 kg/da arasında değiştiği belirlenmiştir. Yazlık ekimde ise; çıkış süresi 19.5-29 gün, çiçeklenme süresi 79-98 gün, vejetasyon süresi 101-113 gün, bitki boyu 35-58.6 cm, dal sayısı 3.08-5.08 adet/bitki, kapsül sayısı 6.62-12.7 adet/bitki, bin dane ağırlığı 2.20-2.95 g, bitki başına tohum ağırlığı 0.70-1.72 g/bitki, biyolojik verim 238-415 kg/da, tohum verimi 28-68.3 kg/da, sabit yağ oranı % 33.99-38.13 ve sabit yağ verimi 9.69-25.18 kg/da arasında değiştiği belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, Mardin ekolojik koşullarında tohum verimi ve sabit yağ verimi bakımından Eskişehir-5 (G9) genotipinin diğer çeşit ve genotiplere göre daha iyi performans gösterdiği tespit edilmiştir. Mardin şartlarında sıcaklıklarının erken artması sebebiyle, yazlık ekimde verim ve diğer özellikler kışlık ekime göre azalmıştır. Bu nedenle Mardin koşullarında çörek otu yetiştiriciliği için en uygun ekim zamanı kışlık ekim olarak önerilmektedir.