Maternal tam kan parametreleri ve sistemik inflamatuar indeksin yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatışı öngörmede önemi

Amaç: Geç preterm eylemin etyolojisinde yer alan maternal inflamasyon, fetüste de bir inflamatuar yanıt başlatarak fetüsün büyüyen dokularında iskemi ve hasarlanmaya sebep olur. Bu durum doğumdan sonra kötü neonatal sonuçlarla ilişkilendirilmiştir. İnflamasyon ilişkili geç preterm doğumlarda hem prematüritenin getirdiği riskler hem de fetal sistemik inflamatuar yanıtın getirdiği riskler yenidoğanı etkilemektedir. Yenidoğan sonuçlarının antenatal tahmin edilmesi, hasta yaklaşımı konusunda ortak görüşün sağlanamadığı geç preterm dönemdeki gebelerin takibinde önemlidir. Bu mekanizmadan yola çıkarak çalışmamızın amacı, maternal inflamasyonun derecesinin yeni nesil inflamasyon belirteçleri ile tespiti ve neonatal yoğun bakım ünitesine yatış gereksinimi ile maternal sistemik dolaşımdaki inflamasyon derecesi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, Ankara Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 01/10/2019-30/04/2020 tarihleri arasında 34 hafta 0 gün ve 36 hafta 6 gün arasında doğum yapmış olan spontan geç preterm eylem tanısı ile doğum salonuna yatışı yapılan, membranları intakt olan toplam 153 hasta dahil edildi. Hastalar seçilirken maternal enfeksiyonu olan hastalar (üriner sistem enfeksiyonu, üst solunum yolu enfeksiyonu v.b.), maternal taşikardi, fetal taşikardi, ateş, koryoamniyonit bulgusu, gestasyonel hipertansiyon, gestasyonel diyabet, preeklampsi-eklampsi, maternal sistemik inflamatuar hastalık, covid-19 tanısı olan gebeler çalışmadan dışlandı. Hastalar, doğumdan sonra bebeklerinde yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatış gereken 70, yatış gerekmeyen 83 hasta olmak üzere iki gruba ayrıldı. Hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Hastanın doğum salonuna kabulü esnasında alınan maternal tam kandan elde edilen parametreler kaydedildi. Yenidoğanların 1. dakika ve 5. dakika apgar skorları, doğum boyu ve kilosu, yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatışının yapılıp yapılmadığı, yatış endikasyonu ve süresi kaydedildi. Normal dağılıma uyan veriler için parametrik yöntemlere uygun şekilde, iki bağımsız grubun ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "Independent Sample-t" test (t-tablo değeri) yöntemi kullanılmıştır. Normal dağılıma iii uygun olmayan ölçüm değerleri için parametrik olmayan yöntemlere uygun şekilde, iki bağımsız grubun ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "Mann-Whitney U" test (Z-tablo değeri), bağımsız üç veya daha fazla grubun ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "Kruskal-Wallis H" test (χ2-tablo değeri) yöntemi kullanılmıştır. Normal dağılıma sahip olmayan ölçüm değerlerinin birbirleriyle ilişkisinin incelenmesinde Spearman korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Neonatal yoğun bakım yatış risk durumunun incelenmesinde Binary (ikili) Lojistik Regresyon, Backward:LR yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza neonatal yoğun bakım ünitesinde (NYBÜ) yatan 70, neonatal yoğun bakım ünitesinde yatmayan 83 hasta olmak üzere toplam 153 hasta dahil edilmiştir. İki grup demografik özellikler açısından karşılaştırıldığında yaş, gravida, parite, gebelik haftası, gebelik gün sayısı, hastaneye yatıştan doğuma kadar geçen süre arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı(p0.05). Gruplar ile preterm doğum öyküsü, doğum şekli, bebeğin cinsiyeti ve antenatal steroid uygulanması durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktur (p>0,05). Gruplar belirtilen özellikler açısından bağımsız ve homojendir. Neonatal yoğun bakım ünitesinde yatış gerekmeyen grupta hemoglobin, lenfosit yüzdesi, lenfosit, monosit yüzdesi ve MPV değerleri, NYBÜ yatanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir(p<0,05). Neonatal yoğun bakım ünitesine yatış gereken grupta WBC, PLT, nötrofil yüzdesi, nötrofil, NLO, PLO, MLO ve SII değerleri, NYBÜ'ne yatış gerekmeyen gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir(p<0,05). Kırmızı kan hücresi dağılım hacmi (RDW) ve ortalama eritrosit hacmi (MCV) açısından iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (sırasıyla p=0,24 ve p=0,41). Neonatal yoğun bakıma yatış risk durumlarıyla kurulan modelde tek değişkenli analizde anlamlı bulunan tüm parametreler dahil edilerek uygulanan Backward:LR lojistik regresyon analizi sonucunda elde edile optimal modele göre; WBC, monosit yüzdesi ve SII değerinin NYBÜ yatış risk durumu üzerinde anlamlı bir risk faktörü olduğu belirlenmiştir (p<0,05). WBC değeri 1 birim arttığında, NYBÜ yatış riski 3,400 kat, monosit yüzdesi değeri 1 birim arttığında risk 1,948 kat (%94,8), SII değeri 1 birim arttığında risk 1,006 kat (%0,6) artacaktır. SII için optimal ortalama amplitud iv (min) değeri %80,0 sensivite ve %84,3 spesifite ile 943,22 olarak tespit edilmiştir (AUC=0,885; p<0,05). NYBÜ yatış gereken ve gerekmeyen her iki gruptaki hastaların gebelik haftası ile NLO, PLO, MLO ve SII değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktur (p>0,05). Yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatış gereken grupta, bebeklerin yoğun bakım ünitesindeki yatış süresi ile maternal kanda bakılan NLO, PLO, MLO ve SII değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktur (p>0,05). Sonuç: Çalışmamız, maternal tam kan parametrelerinden kolaylıkla bakılabilecek olan SII değerinin, geç preterm dönemde yenidoğanın yoğun bakım ünitesine yatış riskini predikte edebildiğini ortaya koymuştur. SII değerinin yoğun bakımda yatış süresi ile bir ilişkisi saptanmamıştır. Yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatış gereken bebeklerin annelerinden, travaya kabulde alınan tam kan sayımındaki NLO, PLO, MLO ve SII değerlerinin istatistiksel anlamlı olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gebelik haftası ile inflamasyon belirteçleri arasında bir ilişki saptanmamıştır. Neonatal sonuçların tahmini açısından tam kan sayımı raporuna basitçe eklenebilecek SII değerinin yol gösterici olacağı sonucuna ulaşılmıştır.