Medya okuryazarlığı ile ilgili lisansüstü çalışmaların karşılaştırmalı incelemesi: Türkiye, ABD ve Kanada örneği

Bu araştırmanın genel amacı, Türkiye, ABD ve Kanada'daki lisansüstü medya okuryazarlığı çalışmalarını inceleyerek eğilimlerini ortaya koymak ve Türkiye'deki medya okuryazarlığı çalışmalarının gelişimine katkı sağlamaktır. Betimsel temelli bu çalışmada amaçlı örneklem yöntemlerinden "ölçüt örnekleme" kullanılmıştır. ABD ve Kanada örneklerinin seçilme sebebi, medya okuryazarlığı alanında öncü ülkelerden olmalarıdır. Çalışmanın örneklemini, veri tabanlarından ulaşılan Amerika (N=75), Kanada (N=47) ve Türkiye'de (N=50) medya okuryazarlığı ile ilgili yapılan lisansüstü çalışmalar oluşturmaktadır. Çalışmaların seçiminde anahtar kelime aramalarına başvurulmuştur. Lisansüstü çalışmalarla ilgili öncelikle genel inceleme (araştırma yaklaşımı, örneklem, eğitim kademesi, tez yılı) yapılmıştır. Daha sonra eğitim bilimleri açısından ve medya okuryazarlığı eğitimi ile ilgili disiplin bazında incelenmiştir. Çalışmalar son olarak medya okuryazarlığı bağlamında, medya okuryazarlığı becerileri ve ilkeleri açısından incelenmiştir. İncelemeler sonucunda ülkelerin lisansüstü medya okuryazarlığı çalışmalarında önem verdikleri kapsam ve eğilimin durumu ortaya çıkmıştır. Tüm bu incelemeler sonucunda çıkan bulgular benzerlikleri ve farklılıkları açısından karşılaştırılmıştır. Bu araştırma, Türkiye'deki lisansüstü çalışmaların durumunu, öncü ülkelerin çalışma alanlarıyla olan benzerlik ve farklılıklarını, çalışma yapılabilecek yeni alanlarla ilgili durumu ortaya koyduğu için önem taşımaktadır. Medya okuryazarlığı alanında bilimsel çalışma yapmak isteyecek araştırmacılar için konu alanı seçiminde yardımcı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Medya Okuryazarlığı, Lisansüstü Eğitim, Türkiye, ABD, Kanada.