Mısır Arapçasında Türkçe unsurlar

Bu çalışmada dil ilişkileri kapsamında Türkçe ile Mısır Arapçası arasındaki ilişkiler ele alınmış; Mısır Arapçasındaki Türkçe unsurlar dilbilimsel açıdan değerlendirilmiştir. Türkler ile Araplar arasındaki ilişkiler, Orta Asya'nın Müslümanlar tarafından fethedilmesiyle başlamış; bu ilişkiler Emeviler döneminde daha da artmış ve güçlenmiştir. Dil etkileşimi başlangıçta bilhassa ticaret ve askerlik alanında gelişmiş, Emevilerin hâkim olduğu Mısır bölgesinde konuşulan Arapçaya Türkçe kelimeler ve unsurlar geçmeye başlamıştır. Fatimilerden sonraki Memlükler hâkimiyetiyle birlikte Mısır Arapçasındaki Türkçe unsurlar artmaya başlamış, hatta Türkçe divan dili olmuştur. Osmanlı dönemi ise Türkçenin günlük hayatta, devlet idaresinde, ilim ve kültür çevrelerinde daha etkili olduğu bir dönem olmuştur. Yüzyıllar boyunca süren bu ilişkiler Mısır Arapçasında derin etkiler bırakmış olup bu etkiler günümüzde de sürmektedir. Çalışmamızda ana kaynak olarak kullanılan metinlerin malzemesi doğrultusunda Mısır Arapçasındaki Türkçe unsurlar fonolojik, morfolojik ve semantik bakımından incelenmiştir. Mısır'da gazeteler, dergiler, kitaplar, okul kitapları ve haber bültenleri dışında standart (fasih) Arapça kullanılmamaktadır. Mısır halk dili (Mısırca/Mısır Arapçası); sokaklarda, evlerde, aile arasında, satıcılar ve alıcılar arasında, hatta okulda öğretmenler ders anlatırken yani günlük hayatta insanlar iletişim kurarken kullanılan dildir. Mısır Arapçası, esasen yazılı olmayan; standartları belirlenmemiş, dolayısıyla dil etkileşimine olabildiğine açık, sürekli değişen bir dil varyasyonudur. Bu dil varyasyonunun yazılı izlerini ancak kimi araştırmacıların eserlerinden veya roman ve filmlerden öğrenebilmekteyiz. Bu yüzden çalışmamızda esas kaynakları Mısır Arapçasındaki Türkçe unsurları bilhassa belirlemiş ve Ahmed Teymur'un Mu'cemu Teymûr isimli çalışması ile Mısır Arapçasındaki alıntı unsurları inceleyen Ahmed İsa Bek'in El-Muhkem fi-Usûli'l-kelimati'l-Ammiyye (1939) isimli eserlerinde belirtilmişlerdir. Bunun yanında modern dönemde kaleme alınmış bazı edebî eserler de taranmıştır. Anahtar kelimeler: Dil İlişkileri, Mısır Arapçası, Türkçe, Türkçe Unsurlar, Fonoloji, Morfoloji, Semantik.