Murathan Mungan'ın Mahmud ile Yezida, Taziye Ve Geyikler Lanetler oyunlarının kader olgusu bağlamında incelenmesi

Çağdaş yazarlarımızdan romancı ve şair kimliği ile tanınan Murathan Mungan tiyatro tarihimize farklı dil ve üslubu ile Mezopotamya Üçlemesi olarak adlandırdığı üç oyunu (Mahmud ile Yezida, Taziye ve Geyikler Lanetler) kazandırmıştır. Bu çalışmanın amacı bir oyunun sahnelenmeden önce oyun analizini içeren sürece yardımcı olmaktır. Bu amaçtan hareketle oyunların sahnelenmesinde rejiye yardımcı olacağı düşüncesi ile yapısalcı çözümleme yöntemi ile sahne bölümlemeleri, zaman kullanımı, uzam dağılımı ve karakterler arasındaki ilişki biçimlerine değinilmiştir. Mezopotamya Üçlemesi oyunlarının töre ve kader ekseninde oluşturulduğu gözlemlenmiştir. Varlığı insanlık tarihi kadar eski, toplum inşasında binayı çevreleyen tuğlalar misali olan töre bir kavram olarak varlığını tüm toplumlarda hissettirir. Roman, öykü, film, dizi ve oyunlarda izlediğimiz kurgusal gerçekliği ile tanıdığımız, öğrendiğimiz töre olgusu tüm sınıfsal yapılanmalarda ki gelenek ve değerleri ifade etmektedir. Modern toplum olma yolunda ilerleyen ülkelerde kanıksanan yaşamsal gelenekler ile çatışmaya başlaması üzerine gerçekliği, yapısı ve yaptırımları sorgulanmaya başlanmıştır. Töreler yazılı olmayan meşruluğu kanıksanmış bir sistem olarak kendi kural ve yasalarını yüzyıllar içinde şekillendirip kanıksatmıştır. Bu çalışmanın başlangıç noktası olan kader olgusu törelerin aşılamayarak kişilerin bireyselliğe geçişini engelleyen bir unsur olarak saptanmıştır. Töreleri kaderleri, kaderleri töreleri olmuştur bu coğrafya insanlarının. "Murathan Mungan'ın Mahmud ile Yezida, Taziye ve Geyikler Lanetler Oyunlarının Kader Olgusu Bağlamında İncelenmesi" adlı bu çalışmada, Mezopotamya Üçlemesi oyunları kronolojik sıra ile ele alındı. Çalışmanın giriş bölümünden sonra ikinci bölümünde kader ve töre tanımlarına değinildi. Üçüncü bölümde Yapısalcılık tanım ve yöntemine bu konuda yapılmış çalışmalara değinilerek yer verildi. Dördüncü bölüm ilk üç alt başlığında çalışmaya konu olan oyunların yazarı Murathan Mungan'ın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verildi. Dördüncü bölüm; dördüncü alt başlığından itibaren oyunlar kronolojik sıralama ile sahne bölümlemeleri, zaman boyutu, uzam boyutu ve sonuç olarak değerlendirildi. Bu çalışmada ulaşılmak istenen, incelenen oyunlarda kaderin ne derece yer aldığı, oyun kişilerinin kurmaca hayatlarını ne şekilde etkilediğine dair tespit ve sonuçlara varmak olmuştur. Anahtar Kelimeler: Murathan Mungan, Kader, Töre, Oyun İnceleme, Yapısalcılık.