Müzik öğretmenlerinin tükenmişliklerinin yordayıcısı olarak müzik öğretimine yönelik öz yeterlik algılarının incelenmesi: İç Anadolu Bölgesi örneği

Müzik öğretmenlerinin sahip oldukları tükenmişlik olgusunun ve öz yeterlik inançlarının müzik öğretim sürecindeki verimini, motivasyonlarını ve başarılarını etkilediği düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı, müzik öğretmenlerinin tükenmişlikleri ile müzik öğretimine yönelik öz yeterlik algıları arasındaki ilişkiyi, müzik öğretmenlerinin müzik öğretimine yönelik öz yeterlik algılarının tükenmişlik değişkeni ve alt boyutlarıyla ilişkilerini saptamaktır. Betimsel bir çalışma olan araştırmanın modeli genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini İç Anadolu'nun Orta Kızılırmak bölümünün güney bölgesinde yer alan Nevşehir, Aksaray ve Kayseri illerinde 2022-2023 eğitim-öğretim yılında görev yapan ortaokul ve lise müzik öğretmenleri (n=241) oluşturmaktadır. Gönüllülük esasına dayalı olarak anketlere cevap veren müzik öğretmenlerinin demografik bilgilerini saptamak üzere "Kişisel Bilgi Formu", tükenmişlik durumlarını tespit etmek için "Tükenmişlik Ölçeği" ve öz yeterlik düzeylerini belirlemek için "Müzik Öğretimine Yönelik Öz Yeterlik" ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilere SPSS 20.0 programı yardımıyla Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi, regresyon analizi, bağımsız örneklemler için t testi ve One WayAnova analizi yapılmıştır. Korelasyon analizi sonuçları incelendiğinde müzik öğretimine yönelik öz yeterliğin tükenmişlik ve alt boyutları ile negatif yönde anlamlı düzeyde ilişkili olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, tükenmişlik ve alt boyutlarının yordanmasında öz yeterliğin katkılarını incelemek için doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analizi bulguları öz yeterlik değişkeninin zihinsel tükenmeyi %9, fiziksel tükenmeyi %7 ve duygusal tükenmeyi %5yordadığını göstermiştir. Bunun yanında müzik öğretmenlerinin demografik özellikleri ile zihinsel, fiziksel ve duygusal tükenme değişkenleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde müzik öğretmenlerinde toplam tükenmişlik, duygusal tükenme ve zihinsel tükenme değişkenlerinde medeni durum ve çocuk sahibi olma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılıklar var iken fiziksel tükenme değişkeninin bu araştırma kapsamında ele alınan hiçbir demografik değişkene göre farklılaşmadığı görülmüştür. Çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, araştırmacılara ve eğitimcilere, müzik öğretmenlerinin tükenmişliklerine müdahale etmek amacıyla onların öz yeterliklerini geliştirici etkinlikler hazırlanması ve müzik öğretmenlerinin öz yeterliklerini olumsuz etkileyecek durumların azaltılması için müdahale hizmetleri gerçekleştirilmesi önerilmektedir.