Nef`i divanında tabiat

ÖZET Nef î Divanı'nda tabiat başlıklı çalışmamız " kozmik âlem ", " zaman ve zamanla ilgili mefhumlar ", " dört unsur ", " hayvanlar ", " nebatlar ", " bağ, bostan, çemen, çemen-zar, v.b. " olmak üzere altı konudan oluşmaktadır. Tabiat konusunu teşkil eden yukarıdaki ana başlıkları oluşturan pek çok alt başlık da mevcuttur. Her ne kadar yüksek lisans tezimizin iskeleti klâsik bir hüviyet gösteriyorsa da, metne tahlili olarak yaklaşmamız, benzeri çalışmalardan farklı yönünü ifade için yeterlidir. Bu konuları işlerken Nef î, geleneğin dışına çıkmamıştır; ancak muhayyile gücünün mükemmelliği, şiiri anlam ve hayal açılarından doruk noktalara ulaştırmıştır. Kullandığı bu malzemeyi yeni bir tarzda işleme, bu hususta orjinaliteyi yakalama noktasında başarılı olmuş, kendine özgü bir üslup geliştirmiştir. Tabiat, bütün şairler için olduğu kadar, Nef î için de bitmez tükenmez bir hazinedir. Duygu ve düşüncelerini ortaya koyabilmede, her Divan şairi gibi, tabiattaki objeler dünyasına girmiş; geleneğin elverdiği ölçüde, zaman zaman da sınırlan zorlayarak bu objeleri kendi akıl ve sanat kabiliyeti mekanizmalarında yeniden işleyerek bizlere sunmuştur. İnsanı şaşırtan ve hayran bırakan zeka ve kabiliyet mahsulü tahayyül ve tasavvurlar, Nef î'nin, tabiatı ne derecede ustaca işleyebilen nadir sanatkarlardan biri olduğunu gösterir. Cansız maddeler, onun kalemi ile hemen canlanıp hareket edebilecek zannını veren bir özelliğe kavuşur.