Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı ile kriptojenik karaciğer sirozu tanılı hastaların histopatolojik ve metabolik özelliklerinin karşılaştırılması

Bu çalışmada, Non alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) ve kriptojenik siroz vakalarının özelikleri irdelenip birbirleri ile ilişkilendirilmesi amaçlandı. Ayrıca hastalar histopatolojik özeliklerine göre gruplandırıldı. Gruplar arasında klinik ve laboratuar bulguları birbirleri ile karşılaştırıldı. Sirotik progresyonu nelerin tetiklediği ve göstergeleri açıklanmaya çalışıldı.Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Kliniği'nde NAYKH tanısı konulan 37, kriptojenik karaciğer sirozu tanısı konulan 34 hasta olmak üzere toplam 71 hasta incelemeye alındı.Hastalarda karaciğer fonksiyon testleri, hepatit belirteçleri, otoantikorlar, vucüt kitle indeksi, bel çevresi, lipit parametreleri, ferritin, açlık kan şekeri, HbA1c, HOMA-İR ve karaciğer histopatolojisi bakıldı.Kriptojenik sirozlu hastaların yaş ortalaması, NAYKH'li hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p=0.034). NAYKH grubunda diyabetik hasta oranı % 27 iken kriptojenik karaciğer sirozu grubunda % 50 olarak saptandı (p=0.04). Kriptojenik siroz grubunda protrombin zamanı, bilirubinler ve açlık kan şekeri anlamlı olarak yüksek (sırasıyla p=0.0001, p=0.005, p=0.008), albumin ise düşük olarak tespit edildi (p=0.0001). NAYKH grubunda ortalama HOMA-İR indeksi 2.48±1.81 (n=30) , kriptojenik sirozlularda 7.2±9.04 (n=29) olarak bulundu (p=0.006). NAYKH grubundaki hastalar grade ve evrelerine göre gruplandırılarak karşılaştırıldığında, ortalama ALT değeri grade 2-3 hastalarda anlamlı derecede yüksekti (P=0.04). Vucüt kitle indeksi, bel çevresi, lipid parametreleri ve hipertansiyon prevalansı açısından her iki grup arasında istatistiki olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Kriptojenik sirozlu olguların histopatolojik incelemesinde nonalkolik steatohepatitte görülebilen perisellüler fibrozis (n=10), perivenüler fibrozis (n=4), perisinuzoidal fibrozis (n=3), hepatosteatoz (n=9), lobüler inflamasyon (n=8), hepatosellüler balonlaşma (n=13), geniş lipogranülom (n=3), megamitokondri (n=2), mallory cisimciği (n=5) ve glikojenlenmiş nükleus (n=6) gibi özellikler saptandı.Sonuç olarak NAYKH ve kriptojenik karaciğer sirozu diyabet, obezite, hipertansiyon, hiperlipidemi gibi metabolik sendrom kriterleri ile birliktelik açısından birbirleri ile örtüşmektedir. Kriptojenik sirozlu bazı olgularda sirotik evrede dahi NAYKH histopatolojisi ile ilişkili bulgulara rastlanmaktadır. Sirotik progresyonda diyabet ve insülin direnci en önemli faktör olarak görünmektedir. Benzer metabolik ve histopatolojik bulgular kriptojenik siroz tanısı konulan hastaların önemli bir oranının NAYKH'e bağlı olduğunu desteklemektedir.Anahtar kelimeler: Non Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı, Kriptojenik Karaciğer Sirozu