Obez adolesanlarda beslenme, fiziksel aktivite ve menstürel semptomlara yönelik verilen eğitimin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve menstürel semptomlara etkisinin değerlendirilmesi

Obez Adolesanlarda Beslenme, Fiziksel Aktivite ve Menstürel Semptomlara Yönelik Verilen Eğitimin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Menstürel Semptomlara Etkisinin Değerlendirilmesi Bu araştırma; 9,10,11. sınıf orta adolesan obez kız öğrencilere uygulanan beslenme, fiziksel aktivite ve menstürel semptomları iyileştirmeye yönelik eğitimlerin, orta adolesan obez kız öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve menstürel semptomlarının iyileşmesine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma örneklemini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ankara'nın Keçiören İlçesine bağlı üç lisede öğrenim gören ve demografik özellikleri birbirine yakın özelliklerde (n=63 müdahale, n=65 kontrol) toplam 128 obez kız öğrenci oluşturmuştur. Araştırma randomize kontrollü bir çalışma olup, öntest-sontest kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılmıştır. Araştırmada müdahale grubuna uygulanmak üzere araştırmacı tarafından "Beslenme, Fiziksel Aktivite, Menstürel Semptomlarla Baş Etme Yöntemleri Eğitimi Programı" hazırlanmıştır. Eğitimler iki aşamalı olarak verilmiştir. Birinci aşamada dört hafta boyunca haftada bir defa 120 dakika olmak üzere toplam 12 ders saati eğitim verilmiş, ikinci aşamada 3 ay boyunca her ay 120 dakika pekiştirme eğitimi verilmiş, çalışma toplam 16 hafta sürmüştür. Örneklem oluşturmak için toplam 1300 kız öğrencinin boy, kilo, beden kitle indeksi taranmış ve çalışma araştırma kriterlerine uygun 143 öğrenci ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları Kişisel Bilgi Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II, Menstürasyon Belirti Ölçeği ve Öğrenci Takip Çizelgesidir. Veri analizi SPSS Statistics 23 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonunda SYBDÖ II eğitim öncesi gruplar arası fark t= -0.123 p=0.903 iken eğitim sonrası t= -1.190 p=0.236'dır. Obez kız öğrencilerin SYBDÖ II toplam ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). MSÖ eğitim öncesi gruplar arası fark t= -0.101 p=0.919 iken eğitim sonrası gruplar arası fark t=2.761 p=0.007'dir. Obez kız öğrencilerin MSÖ toplam ölçek puanlarında anlamlı bir fark (p<0.05) bulunmuştur. Bu sonuç beslenme, fiziksel aktivite ve menstürel semptomları iyileştirmeye yönelik olarak verilen planlı eğitimlerin, orta adolesan obez kızların sağlıklı yaşam biçimi davranışları kazanmalarına ve menstürel semptomlarının iyileşmesine etkisi olduğunu ortaya koymaktadır.