Obez ve aşırı kilolu hastalarda serum 25(OH) D vitamini düzeylerinin biyokimyasal parametreler ve demir eksikliği anemisi ile olan ilişkisi

Amaç: Bu çalışmada D vitamini eksikliğinin bağlantılı olabileceği biyokimyasal parametreler, obezite ve demir eksikliği anemisi ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Retrospektif ve tanımlayıcı-kesitsel olarak planlanan bu çalışma, Düzce Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı polikliniklerine Ağustos 2016-Ocak 2019 tarihleri arasında başvuran 1072 hasta dahil edilerek yapılmıştır. Çalışmamızdaki dışlama kriterleri; gebelik ve emzirme, <18 yaş altı olma, son 6 ayda demir replasmanı almak ve kan örneğinin alındığı gün aktif enfeksiyon varlığı şeklindedir. Bulgular: 863 kadın ve 209 erkek katılımcıyla yapılan bu çalışmada %55,7 oranında D vitamini eksikliği görüldü. Çalışmaya katılan kadın hastaların 25(OH)D vitamini düzeyleri daha düşük, D vitamini eksikliği görülme sıklığı ise erkek hastalara göre daha fazlaydı. Kadınlarda D vitamini eksikliği görülme sıklığı %61,4 iken erkeklerde bu oran %32,1 bulundu. Hgb, demir ve ferritin düzeyleri D vitamini eksikliği olmayanlarda daha yüksek bulundu ve hgb, demir ve ferritin ile 25(OH)D arasında pozitif korelasyon saptandı (hgb: p<0,001, demir: p<0,001, ferritin: p<0,001). D vitamini grupları arasında AKG, insülin, TK, HDL ve TG düzeylerinde anlamlı bir fark görülmedi. LDL ortalaması ise D vitamini eksikliği olanlarda daha düşük bulundu (p=0,029) ve HDL ile 25(OH)D arasında pozitif korelasyon saptandı (p=0,005). D vitamini eksikliği en az pre-obez grupta, en sık evre 3 obez grupta görüldü. BKİ grupları arasında 25(OH)D düzeyleri açısından anlamlı bir fark görülmedi. D vitamini eksikliği olanlarda BKİ ortalaması daha fazla bulundu ve BKİ ile 25(OH)D arasında negatif korelasyon gösterildi (p<0,001). D vitamini eksikliği olanlarda VYY ve VYA yüksek bulundu. VYY ve VYA ile 25(OH)D arasında negatif korelasyon gösterildi (VYY: p<0,001, VYA: p<0,001) fakat VYO ile D vitamini arasında anlamlı bir ilişki gösterilemedi. ii Sonuç: D vitamini eksikliği birçok hastalığa zemin hazırlaması, kolay önlenebilir ve tedavi edilebilir olması nedeniyle önemli bir durumdur. Bu nedenle Aile Hekimliği disiplininin, D vitamini eksikliği üzerinde hassasiyetle durması gereken bir konudur. Ayrıca D vitamini eksikliği risk faktörlerinin iyi bilinmesi, obezite ve demir eksikliği gibi ilişkili olabilecek durumlar konusunda da dikkatli olunması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: D vitamini, obezite, demir eksikliği