Öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile psikolojik dayanıklılık, algılanan sosyal destek ve iş yaşamında yalnızlık düzeylerinin ilişkisi

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerde psikolojik dayanıklılık, iş yaşamında yalnızlık ve sosyal destek değişkenleri kontrol edilerek tükenmişliğin farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmada ayrıca psikolojik dayanıklılık, iş yaşamında yalnızlık ve sosyal destek değişkenleri kontrol edildiğinde öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri cinsiyet ve medeni duruma göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmada faktöriyel desenden faydalanılmıştır. Araştırma evreni Doğu Karadeniz'de küçük ölçekli bir il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki okul ve kurumlarda görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Bu kapsamda 392 öğretmene ait verilerin analize uygunluk taşıdığı belirlenmiş ve çalışma bu kişilerden toplanan veriler ile yürütülmüştür. Öğretmenlerin 203'ü kadın, 189'u erkek ve 316'sı evli, 76'sı bekârdır. Araştırmanın verilerini toplayabilmek için Kişisel Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Envanteri-Eğitimci Formu, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, İş Yaşamında Yalnızlık Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 programı, istatistiksel analizlerde ise Kovaryans Analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık ve tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Psikolojik dayanıklılık kontrol edildiğinde tükenmişlik düzeyleri cinsiyet, medeni durum ve cinsiyet-medeni durum etkileşimine göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Katılımcı öğretmenlerin algılanan sosyal destek ve tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Algılanan sosyal destek kontrol edildiğinde tükenmişlik düzeylerinin cinsiyet değişkenine göre farklılaştığı bulunmuştur. Medeni durum ve cinsiyet-medeni durum etkileşimine göre ise farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Diğer bulgu ise öğretmenlerin iş yaşamında yalnızlık düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. İş yaşamında yalnızlık düzeyleri kontrol edildiğinde tükenmişlik düzeyleri cinsiyet, medeni durum ve cinsiyet-medeni durum etkileşimine göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Sonuçlar doğrultusunda öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerini düşüren, psikolojik dayanıklılık ve algılanan sosyal destek düzeylerini artırmaya, iş yerinde yalnızlık düzeylerini ise azaltmaya yönelik olarak uzmanlar tarafından eğitim, seminer, psiko-eğitim ve grupla psikolojik danışma hizmetleri verilmesi öngörülmüştür. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Dayanıklılık, Tükenmişlik, Tükenmişlik Düzeyi, Sosyal Destek, İş Yaşamında Yalnızlık, Öğretmenler.