Okul yöneticilerinin okullarda yapılan proje tabanlı etkinliklere okulların katılım durumlarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi

Eğitim ekosisteminde projeler; öğrenci, öğretmen, veli ve yöneticiyi bir araya getiren, etkileşim ve iletişimin niteliğine dayalı dinamik süreçlerdir. Projelerin başlatılmasından sürdürülmesine kadar tüm aşamalarda koordinasyonu sağlayan okul yöneticileri, bu süreçlerin merkezinde yer almaktadır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin görüşlerinden hareketle okulların proje tabanlı etkinliklere katılımlarını etkileyen nedenleri ortaya koymaktır. Araştırma, okul yöneticilerinin görüşlerine göre okullarda yürütülen proje tabanlı çalışmalar arasındaki farklılıkların belirlenmesi amacıyla nitel araştırma yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Olgubilim deseninde tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme doğrultusunda belirlenen dördü kadın, 11'i erkek olmak üzere toplam 15 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış; elde edilen ham veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları; okul yöneticilerinin proje algısı, okullarda yürütülen proje çalışmaları, proje süreçlerinde yöneticilerin rolleri, paydaşların projelere katılım düzeyleri, proje tabanlı çalışmaların okula katkıları, karşılaşılan zorluklar, geliştirme önerileri ve okullar arası farklılıkların nedenleri başlıkları altında incelenmiştir. Araştırma bulguları, okul yöneticilerinin projeleri mutluluk kaynağı ve işlerinin merkezi bir unsuru olarak gördüklerini, bu sürece dair olumlu bir algıya sahip olduklarını göstermektedir. Okullarda en yaygın yürütülen faaliyetlerin Erasmus+ ve TÜBİTAK projeleri olduğu, ancak kurum bazlı özgün projelerin yetersiz kaldığı belirlenmiştir. Yöneticilerin proje süreçlerinde idari, mali ve rehberlik odaklı çok boyutlu roller üstlendikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin projelere karşı çekingen tutum sergilemesi nedeniyle yöneticilerin, ekipleri gönüllülük esasına göre kurdukları ve motivasyon için kişisel ilişkiler ile kazanım odaklı stratejiler kullandıkları görülmüştür. Projelerin; öğrencilere özgüven ve problem çözme gibi beceriler kazandırdığı, öğretmenlerin mesleki gelişimini desteklediği ve okulun kurumsal görünürlüğünü artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Süreçteki temel zorluklar; zaman ve uzmanlık eksikliği, isteksiz paydaşlar, ekonomik kısıtlar ve ders yoğunluğu olarak öne çıkmaktadır. Okullar arasındaki proje katılım farklılıklarının ise sosyoekonomik düzey, okul iklimi ve paydaş motivasyonu gibi değişkenlerden kaynaklandığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda; proje odaklı çalışmaların öğretim programlarına entegre edilmesi ve fiziksel altyapının iyileştirilmesi önerilmektedir. Okullar arası imkân farklılıklarını gidermek adına proje yarışmalarının okul türlerine göre kategorize edilmesi ve taşımalı eğitim yapılan kurumlarda özel proje saatlerinin planlanması önem arz etmektedir. Ayrıca, sürece katılımı artırmak amacıyla öğretmen ve öğrencilere yönelik mali teşviklerin sağlanması ve sürdürülebilir bir müfredat politikasının benimsenmesi temel öneriler arasında yer almaktadır.