Ortaokul ve lise öğrencilerinde internet ve sosyal medya bağımlılığının belirsizliğe tahammülsüzlük ve akademik erteleme davranışı üzerine etkisi

Teknolojin gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla birlikte, özellikle gençlerde internet bağımlılığı ve sosyal medya bağımlılığı artmıştır. Bireylerin günlük yaşamlarını olumsuz etkileyen çeşitli sonuçlara yol açan internet bağımlılığı ve sosyal medya bağımlılığı bireylerin kişilik özelliklerinde de değişikliklere neden olmaktadır. Bu kapsamda özellikle ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinde sıklıkla gözlemlenen olgulardan biri de belirsizliğe tahammülsüzlüktür. Öte yandan öğrencilerin akademik başarılarında da gerileme gözlenmekte, bunun nedenlerinden birinin de akademik erteleme olduğu değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, ortaokul ve lise öğrencilerinde internet ve sosyal medya bağımlılığının belirsizliğe tahammülsüzlük ve akademik erteleme davranışı üzerine etkisini incelemektedir. İlişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilen çalışmanın örneklemini; İstanbul, Ankara, Adana, Sivas ve Gaziantep illerinde, ortaokul ve lise düzeyinde özel eğitim kurumlarında öğrenim gören tesadüfi olarak seçilmiş 448 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler; araştırmacının kendi geliştirdiği Kişisel Bilgi Formu, Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu (YİBT-KF), Ergenler için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ), Akademik Erteleme Ölçeği (AEÖ), Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) ile toplanmıştır. Bu araştırma, ortaokul ve lise öğrencilerinde internet ve sosyal medya bağımlılığının belirsizliğe tahammülsüzlük ile akademik ertelemeye etkisinin incelendiği nicel bir araştırma olup ilişkisel tarama modelindedir. Öğrencilerde yaş, sınıf düzeyi, internet ve sosyal medya kullanım süresi ve algılanan sağlık düzeyi arttıkça, akademik erteleme, belirsizliğe tahammülsüzlük ve internet bağımlılık düzeyinin de arttığı görülmüştür. Lise öğrencilerinin akademik erteleme ve internet bağımlılık düzeyi ortaokul öğrencilerinden akademik erteleme düzeyinden anlamlı olarak daha yüksektir. Düşük gelirli ailelerin çocuklarında, orta ve yüksek gelir düzeyindeki ailelerin çocuklarından hem internet bağımlılık düzeyi hem de sosyal medya bağımlılık düzeyi anlamlı olarak yüksek ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Akademik erteleme düzeyi arttıkça internet bağımlılığı ve sosyal medya bağımlılığı ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyinin de arttığı görülmüştür. Öğrencilerde belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi arttıkça, internet bağımlılığı düzeyinin de arttığı ancak sosyal medya bağımlılık ve akademik erteleme davranışı bakımından anlamlı olarak farklılaşmadığı bulunmuştur. Erkek öğrencilerin akademik erteleme, internet ve sosyal medya bağımlılık düzeyi kadın öğrencilerin akademik erteleme düzeyinden anlamlı olarak daha yüksek olduğu, cinsiyet ile belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi bakımından anlamlı olarak farklılaşmadığı bulunmuştur.