Ortaokul matematik dersi öğretim programında yer alan değerler eğitimi uygulamalarına ilişkin öğretmen görüşleri

Bu çalışmanın amacı, 2017-2018 eğitim öğretim yılında güncellenen matematik dersi öğretim programının ön gördüğü kök değerlere ve değerler eğitimi uygulamalarına ilişkin matematik öğretmenlerinin görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırma olgubilim (fenomenoloji) deseni ile yapılandırılmıştır. Çalışmada, katılımcıları seçmek için amaçlı örnekleme türlerinden kartopu örneklemeden yararlanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları, 2020-2021 eğitim öğretim yılı Bitlis ili Güroymak ilçesinde çalışan 20 matematik öğretmeninden oluşmaktadır. Katılımcı öğretmenlerin, matematik öğretim program ile ilgili görüşlerini alabilmek için araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde öğretmenlerin yarısının kök değerler ve diğer değerleri matematik öğretim programı ile ilişkilendirebilmiştir. Öğretmenler, Kazandırılması amaçlanan değerlerden özdenetim ve adalet değerlerini daha ön planda tutmuşlardır. Bununla beraber öğretmenler, kök değerlerin dışında "empati" ve "paylaşımcılık" değerlerinin önemine yönelik görüşler belirtmişlerdir. Öğretmenlerin tamamı kitaplardaki Problemler ile değerlerin kazandırılabileceğini ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin, matematik öğretimi sırasında değerler eğitiminde örtük programı diğer program türlerine göre daha fazla tercih ettikleri ve başarılı olan öğrencilerde en çok sorumluluk ve özdenetim değerlerinin kazanılmış olmasını bekledikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Öğrenci hazırbulunuşluk düzeyine ilişkin olarak öğretmenlerin bir kısmının (n=3) öğretim programı kapsamındaki değerleri uygun bulduğunu bir kısmının da (n=13) uygun bulmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte değerlerin öğrenci hazırbulunuşluk düzeyi için uygun bulmadıklarını belirten öğretmenlerin uygun olmama sebeplerini Birey, Aile ve Çevreye dayandırdıkları bulgusu elde edilmiştir. Öğretmenlerin neredeyse yarısının etkinlikleri değerler eğitiminde kullandıkları, eğitsel oyunlar ve öğrencilerin duygu ve tecrübesinden faydalanma yöntem ve tekniklerini yoğun olarak kullandıkları bulgularına ulaşılmıştır. Öğretmenlerin yarıdan fazlası öğretim teknolojilerinden akıllı tahtayı kullandıkları, öğrenme- öğretmen stratejilerinden buluş stratejisini, değer öğretme yaklaşımlarından eylem davranış yaklaşımını tercih etmeleri araştırmanın diğer bir bulgusudur. Pandemi'de verilen eğitimin matematik öğretiminde değer eğitiminde oluşturduğu etkiye ilişkin öğretmenlerin olumsuz yönlerine ağırlıklı olarak değindiği bulgusuna ulaşılmıştır. Son olarak matematik öğretim programında geliştirmek ve değiştirmek istedikleri önerilere yer verilmiştir.