Ortaokul öğrencilerinin erken dönem uyumsuz şemaları ve yaşam doyumları ile ebeveynlerinin erken dönem uyumsuz şemaları, ebeveynlik stilleri, evlilik uyumu ilişkisi üzerine bir yapısal eşitlik modellemesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin erken dönem uyumsuz şemalarının ve yaşam doyumlarının yordayıcısı olarak ebeveynlik stilleri, ebeveynlerin erken dönem uyumsuz şemaları ve evlilik uyumunun incelenmesidir. Araştırmada anne ve babaların evlilik uyumları, erken dönem uyumsuz şemaları ve ebeveynlik stilleri ortaokul öğrencilerinin erken dönem uyumsuz şemalarını ve ortaokul öğrencilerinin erken dönem uyumsuz şemaları da yaşam doyumlarını ne düzeyde yordadığına ilişkin iki ayrı hipotetik model kurulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler ve ebeveynleri oluşturmaktadır. Anne için kurgulanan hipotetik modele ilişkin 477 veri, baba için kurgulanan hipotetik modele ilişkin ise 403 veri toplanmıştır. Araştırmada anne ve babalardan veri toplamak için "Kişisel Bilgi Formu-Anne Babalar İçin"nun yanı sıra "Evlilik Uyum Ölçeği", "Young Şema Ölçeği-Kısa Formu" kullanılmıştır. Öğrencilerden veri toplamak için ise "Çocuklar İçin Şema Ölçeği", "Young Ebeveynlik Ölçeği-Anne ve Baba Ergen Formu" ve "Çok Boyutlu Yaşam Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Bu araştırma kapsamında "Çocuklar İçin Şema Ölçeği" Türkçe'ye uyarlanmıştır. "Young Ebeveynlik Ölçeği-Anne ve Baba Ergen Formu" ise yetişkinler için uyarlanan Young Ebeveynlik Ölçeği ortaokul öğrencilerine uyarlanmıştır. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre annelerin ve babaların evlilik uyumları ve ebeveynlik stilleri çocukların erken dönem uyumsuz şemalarını pozitif yönde anlamlı şekilde yordamıştır. Çocukların erken dönem uyumsuz şemaları yaşam doyumlarını negatif düzeyde anlamlı şekilde yordamıştır. Ancak anne ve babaların erken dönem uyumsuz şemaları ortaokul öğrencilerinin erken dönem uyumsuz şemalarını anlamlı şekilde yordamamıştır. Araştırma bulguları kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar ışığında tartışılmış, uygulamalara ve gelecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.