Ortaokul öğretmenlerinin iş doyumu ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bolu-Merkez örneği)

Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. 2018-2019 eğitim öğretim yılı ikinci dönem, Bolu ili Merkez ilçesinde bulunan 23 resmi ortaokulda görev yapan 641 öğretmen araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, "Minnesota İş Tatmini Ölçeği" ve"Örgütsel Bağlılık Ölçeği'' kullanılmıştır. Weiss, Davis, England ve Lofguist (1967) tarafından geliştirilen ve Baycan (1985) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Minnesota İş Tatmini Ölçeği'nin bu araştırma için iç tutarlılık Cronbach Alpha (α) değeri toplam; α= ,89 , içsel doyum alt boyutunda; α= ,84 ve dışsal doyum alt boyutunda α= ,80 olarak hesaplanmıştır. Ölçeklerden diğeri Balay(2000) tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği"nin Bu araştırma için iç tutarlılık Cronbach Alpha (α ) değeri toplam= α=,91; uyum alt boyutu α=,79; özdeşleşme alt boyutu α=,88 ve içselleştirme α=,91 olarak bulunmuştur. Ölçekler, araştırmacı tarafından yüz yüze uygulanmıştır. Geri dönen 291 ölçekten eksik doldurulan 14 ölçek elenerek 277 ölçek değerlendirme kapsamına alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23.0 programı kullanılmıştır. Betimsel istatistik; yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Araştırma değişkenlere göre verilerin non-parametrik dağılım gösterdiği değerlendirilmiştir. İki gruptan oluşan değişkenler için Mann-Whitney U Testi, ikiden fazla gruptan oluşan değişkenler için Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ,05 anlamlılık düzeyi temel alınmıştır. İş doyumu ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiyi belirlemek için Spearman Korelasyon Analizi yapılmıştır. İlişkiye yönelik korelasyonda ,01 anlamlılık düzeyi temel alınmıştır. Ortaokul öğretmenlerinin "İş doyumu" genel ortalaması, "İçsel" ve "dışsal" doyum alt boyutlarının ortalaması da yüksek düzeyde bulunmuştur. Cinsiyete göre "iş doyumu" genel ve "dışsal doyum" alt boyutunda görüşleri farklılık gösterirken, "İçsel doyum" alt boyutunda görüşleri arasında fark yoktur. Öğretmenlerin görüşlerinde eğitim durumu, kıdem ve okul büyüklüğü değişkenlerine göre "iş doyumu" ve alt boyutlarında görüşleri arasında farklılık yoktur. Öğretmenlerinin örgütsel bağlılık toplam aritmetik ortalaması ve "Uyum" , "Özdeşleşme" ve "İçselleştirme" alt boyutuları aritmetik ortalamaları da yüksek düzeydedir. Cinsiyet değişkenine göre "içselleştirme" alt boyutunda; kıdem değişkenine göre, "örgütsel bağlılık" ve "özdeşleşme" alt boyutunda; okul büyüklüğü değişkenine göre "örgütsel bağlılık", "uyum" ve "özdeşleşme" alt boyutlarında görüşleri farklık göstermektedir. Öğretmenlerin eğitim durumu değişkenine göre görüşleri arasında farklılık yoktur. Ortaokul öğretmenlerin iş doyumu ile örgütsel bağlılıkları arasında tüm alt boyutlarda orta derecede, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Öğretmenlerin dışsal doyum düzeyini artırmak için, gelirlerinde iyileştirmeler yapılabilir. Kadın öğretmenlerin yönetim pozisyonunda daha fazla yer alması sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: İş Doyumu, Örgütsel Bağlılık, Ortaokul, Öğretmen