Ortaokul öğretmenlerinin özerklik davranışlarının, öz yeterlik inançlarının, mesleğe yönelik tutumlarının incelenmesi

Araştırmanın amacı ortaokul öğretmenlerinin özerklik davranışları, öz yeterlik inançları ve mesleğe yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılında İzmir ili merkez ilçelerine bağlı ortaokullarda görev yapan 8552 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İzmir ilinin merkez ilçelerine bağlı ortaokullarda görev yapan, araştırmaya gönüllü olarak katılan 507 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak 'Kişisel Bilgi Formu', "Öğretmen Özerklik Ölçeği", "Öğretmen Öz yeterlik İnancı Ölçeği" ve "Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma, betimsel bir araştırma niteliğinde olup nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeline uygun olarak yürütülmüştür. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin (aritmetik ortalama, standart sapma) yanı sıra t-testi, ANOVA ve korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır ve analizler SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgulara göre araştırmaya katılan öğretmenlerin özerklik, öz yeterlik ve mesleğe yönelik tutum toplam puanlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Özerklik ölçeğinin tüm alt boyutları, akademik, sosyal, entelektüel öz yeterlik alt boyutları ve cinsiyet arasında anlamlı fark bulunmazken mesleki öz yeterlik alt boyutu, tutum toplam puanı ve cinsiyet arasında kadın öğretmenlerin lehine anlamlı fark bulunmuştur. Branş değişkeni ile özerklik ölçeğinin tüm alt boyutları, tutum toplam puanı ve mesleki, sosyal, entelektüel öz yeterlik alt boyutları arasında anlamlı fark bulunmazken, akademik öz yeterlik alt boyutunda anlamlı fark bulunmuştur. Kıdem değişkeni ile özerklik arasında anlamlı fark bulunurken öz yeterlik, tutum arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Öğretmenlerin özerklik, öz yeterlik ve mesleğe yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelendiği bu çalışmada üç değişken arasındaki ilişki pozitif yönde, zayıf ve anlamlı bulunmuştur. Üç değişken arasındaki ilişkinin zayıf çıkması alanyazında yer alan araştırmaların sonucu ile çelişmektedir. Son olarak, çalışmadan elde edilen sonuçlara dayanarak uygulamaya ve araştırmaya yönelik önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Öğretmenlik Mesleği, Özerklik, Öz Yeterlik, Tutum