Ortaokul Türkçe dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi(Aydın ili örneği)

Betimsel tarama modeline dayalı olarak karma yöntem ile gerçekleştirilen bu araştırmanın amacı ortaokul Türkçe dersi öğretmenlerinin öğretim programının farklı boyutlarına ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırmada örneklemi belirlemek amacıyla, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında, Aydın ili merkez ilçesinde bulunan ilköğretim okulları, oransız kümeleme yöntemine dayalı olarak sosyo-ekonomik düzeylerine (alt, orta, üst) göre sınıflandırılmış ve bu okullar arasından 30 devlet ve özel okulu seçilmiştir. Otuz okulda görev yapan tüm 6-8. sınıf Türkçe öğretmeni (n=98) araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu örnekleme, araştırmacı tarafından geliştirilen bir anket uygulanmıştır. Anket formu, beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgiler; ikinci bölümde Türkçe dersi öğretim programında yer alan amaç ve kazanımlara (dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma ve dilbilgisi) ilişkin likert tipi ifadeleri içeren 31 madde bulunmaktadır. Üçüncü bölümde programın tema/içerik boyutuyla ilgili 14 madde bulunmaktadır. Dördüncü bölümde programın öğretim durumları (dinleme, konuşma, okuma ve yazma) boyutuyla ilgili 46 madde bulunmaktadır. Beşinci bölümde ise programın ölçme ve değerlendirme boyutuyla ile ilgili 16 madde bulunmaktadır. Buna ek olarak, programın bu boyutlarıyla ilgili derinlemesine veri elde etmek amacıyla öğretmenlerden gönüllülük esasına göre, daha önceden ankete cevap verenler arasından seçilen on iki öğretmen ile araştırmacı tarafından hazırlanan ve anket paralelinde hazırlanan görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen yapılandırılmış ve yapılandırılmamış görüşme formu, dört bölümden oluşmaktadır. Görüşme formu; birinci bölümde kişisel bilgiler ile ilgili sekiz soru bulunmaktadır. İkinci bölüm öğretmenlik mesleği ile ilgili yedi sorudan oluşmaktadır. Üçüncü bölümde Türkçe öğretim programı ve ders planların yönelik sekiz soru bulunmaktadır. Dördüncü bölümde Türkçe dersi öğretim programına yönelik 6 tane açık uçlu soru bulunmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin Türkçe öğretim programında yer alan kazanımlar, temalar, öğretim durumları ve ölçme ve değerlendirme türlerinin önemine ait görüşlerine ilişkin elde edilen nicel verilerin çözümlenmesinde istatistiksel tekniklerden yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma; öğretmenlerin Türkçe öğretim programında yer alan kazanımlar, temalar, öğretim durumlarını ve ölçme ve değerlendirme türlerinin önemi ile gerçekleştirme düzeylerine ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığının çözümlenmesinde Bağımlı Gruplar t-testi (Paired Sample t-test) testlerinden yararlanılmıştır.. Araştırmanın nitel verileri ise, içerik analizi yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenler Türkçe dersi öğretim programında yer alan kazanımlar, tema ve içerik, öğretim yöntem ve tekniklerinin "Çok Önemli" düzeyde olduğunu; ölçme ve değerlendirme türlerine "Genellikle" başvurulması şeklinde görüş bildirmişlerdir. Öğretmenler Türkçe dersi öğretim programında yer alan kazanımlar, tema ve içerik, öğretim yöntem ve tekniklerinin "Genellikle" düzeyinde gerçekleştirildiğini, ölçme ve değerlendirme türlerine ise "Genellikle" başvurdukları şeklinde görüş belirtmişlerdir. Öğretmenlerin Türkçe dersi öğretim programında yer alan kazanımlar, tema ve içerik, öğretim yöntem ve tekniklerinin ile ölçme ve değerlendirme öğelerinin önemine ilişkin görüşleri ile bu öğelerin gerçekleşme düzeylerine arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç doğrultusunda, öğretmenlerin Türkçe dersi öğretim programında yer alan kazanımlar, tema ve içerik, öğretim yöntem ve tekniklerinin ile ölçme ve değerlendirme öğelerinin önemli olduğunu; fakat bu öğelerin gerçekleştirilmesinin yeterli düzeyde olmadığı görüşünde oldukları söylenebilir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin programı uygularken çeşitli sıkıntılar yaşadıkları tespit edilmiştir. Bunlar, programdaki yenilikler hakkında öğretmenlerin yeterli bilgiye sahip olmamaları, öğrenci seviyeleri arasında farklılıklar olması, öğrenci ders ve çalışma kitaplarının içeriğinin yeterli olmaması, sınıflarda öğretim materyallerinin ve ders araç gereçlerinin yetersizliği olarak saptanmıştır. Programın uygulamasına yönelik sorunların genellikle öğrenci seviyeleri arasındaki farklılıklardan kaynaklandığını, öğretmenlerin bu konudaki bilgi eksikliklerinin ise hizmet içi eğitim seminerleri düzenlenerek giderilebileceği belirtilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Türkçe dersi öğretim programı, program değerlendirme, yapılandırmacılık, öğretmen görüşleri, ortaokul.