Pediatrik onkolojide tedavi sonrası ebeveynlerin destekleyici bakım gereksinimleri ve kanser nüks korkularının yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Kanser gibi çocuğun tüm yaşamını etkileyen ciddi bir hastalığın varlığı ebeveynler için de duygusal bir sıkıntı kaynağıdır. Bakımın devamlılığını ve bütünlüğünü sağlamak amacıyla bu çalışmada kemoterapi tedavisi sonrası ebeveynlerin destekleyici bakım gereksinimleri ve kanser nüks korkularının yaşam kalitesi üzerine etkisi araştırılmıştır. Tanımlayıcı olarak planlanan bu çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Onkoloji, Süt ve Kemik İliği Transplantasyon Ünitesinde 2017-2021 yılları arasında kanser tanısı almış ve aktif tedavisi biten gönüllü 124 ebeveyn katılmıştır. Çalışma için Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'ndan (Karar No:2021/03-11 Tarih: 24/03/2021) yazılı izin alınmıştır. Veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Kanserli Hastalara Bakım Verenlerde Yaşam Kalitesi Ölçeği", "Kanser Nüks Korkusu Envanteri" ve "Kanser Tanısı Konan Hastaların Eşleri ve Bakım Vericileri İçin Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya katılan ebeveynlerin %92.7'si evlidir. Çocukların çoğunluğu (%58.1) tek kardeşe sahipti ve %51.6'sı ailenin ilk çocuğuydu. Ailelerin %77.4'ü orta düzeyde gelire sahiptirler. Çocukların %29'u ALL ve %16.9'u Hodgkin Lenfoma tanılarını almışlardır. Ölçeklerin iç tutarlılıkları için yapılan Cronbach Alpha değerleri destekleyici bakım verici ölçeği için 0.932; yaşam kalitesi ölçeği için 0.836 ve kanser nüks korkusu envanteri için 0.855 olarak hesaplanmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre kanserli hastalara bakım veren bireylerin yaşam kalitesi düzeyleri ile destekleyici bakım gereksinimleri (r=0.178; p<0.05) ve kanser nüks korkusu (r=0.633; p<0.01) arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Kanser nüks korkusu ve destekleyici bakım gereksinimleri, ebeveynlerin yaşam kalitesini istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkilemektedir. Araştırma sonuçlarına göre yaşam kalitesi daha yüksek olan ebeveynler, daha fazla bakıma ihtiyaç duymakta ve daha fazla kanser nüks korkusu yaşamaktadır. Pediatrik bakımda merkezi konumda olan ebeveynlerin destekleyici bakım gereksinimlerinin karşılanması ve kanser nüks korkularının giderilmesi için desteklenmelerinde yarar vardır. Anahtar Kelimeler: Pediatrik onkoloji, korku, ebeveyn, yaşam kalitesi