Postmenopozal dönemdeki kadınlara verilen uyku hijyeni eğitimi ve gevşeme egzersizinin uyku kalitesine etkisi

Amaç: Bu araştırma; postmenopozal dönemdeki kadınlara verilen uyku hijyeni eğitiminin ve progresif gevşeme egzersizinin uyku kalitesine etkisini belirlemek amacıyla ön test- son test kontrol gruplu gerçek deneme modeli olarak yapılmıştır. Materyal ve metod: Araştırmanın evreni; Diyarbakır il merkezinde bulunan Kayapınar 10 Nolu ASM'ye kayıtlı doğal yolla menopoza girmiş ve uykusuzluk problemi olan postmenopozal dönemdeki kadınlar oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü; araştırmaya alınma kriterlerine uyan 81 deney, 80 kontrol grubu ile toplam 161 postmenopozal kadınla tamamlanmıştır. Deney ve kontrol grubuna ilk ev ziyaretinde KSİUÖ ve kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Deney grubuna ilk gün ev ziyaretinde uyku hijyeni eğitimi ve eğitim kitapçığı, ikinci gün tekrar ev ziyareti ile PGE eğitimi ve CD'si verilmiştir. Haftada bir gün PGE eğitimi tekrarı yapılarak, toplamda 8 hafta PGE yapılması sağlanmıştır. Deney ve kontol grubuna öntestten 4 ve 12 hafta sonra KSİUÖ tekrar uygulanmıştır. Veriler 15 Haziran-15 Ekim 2015 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistik, bağımsız gruplarda t-testi, ki-kare testi, Mauchly's testi, McNemar X2 testi ve Cronbach Alpha analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Deney grubundaki kadınların kontol grubuna göre KSİUÖ'den aldıkları puan ortalaması ön testte 14.03±3.4, ara testte 9.69±3.09, son testte 7.09±3.4 olup, ön test, ara test ve son testten aldıkları puanlar arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu saptanmıştır (p<0.001). Deney ve kontrol grubundaki kadınların son test uykusuzluk problemi oranları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu; deney grubundakilerin uykusuzluk problemi oranlarının daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.001). Sonuç: Postmenopozal dönemdeki kadınlara verilen uyku hiyeni eğitimi ve progresif gevşeme egzersizi uyku kalitesini arttırmıştır. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Kadın Sağlığı İnsiyatifi Uykusuzluk Ölçeği, Postmenopoz, Progresif Gevşeme Egzersizi, Uyku Hijyeni, Uyku Kalitesi