Preeklampsi olgularında vanin-1 ve lipokalin-1 düzeylerinin araştırılması

Preeklampsi, gebeliğin 20. haftasından sonra ortaya çıkan hipertansiyon ve/veya proteinüri ve son organ disfonksiyonu ile karakterize; ilerleyici, multisistemik ve insana özgü bir hastalıktır. İnsidansı %7-10 arasında olup, dünyada anne ölümlerinin en önemli nedenlerinden biridir. Hastalığın başlangıcı ve klinik seyri tahmin edilemediğinden erken tanı ve tedavi için güçlü araçlara ihtiyaç vardır. Vanin-1 ve lipokalin-1'in farklı hücrelerde farklı fonksiyonlar gösterdiği bildirilmiştir. Vanin-1 Koenzim A (CoA) metabolizması, lipid metabolizması ve enerji üretimi ile ilişkili görünmektedir. Son yıllarda, birçok çalışma vanin-1'in oksidatif stres ve inflamasyonla ilişkili fizyolojik koşullar altındaki rolünü aydınlatmıştır. Lipokalin-1, esas olarak gözyaşı (gözyaşı lipokalini de denir) ve dil bezi gibi salgı bezlerinde, dokularda, burun, meme ve trakeobronşiyal mukozada salgılanır. Lipokalin-1, gözyaşındaki ana lipid bağlayıcı proteindir, hidrofobik, potansiyel olarak zararlı molekülleri temizleme yeteneğine sahiptir. Uterus ve plasentanın pek çok molekülü sentezleme özelliği olduğu için bu moleküller de çalışıldı. Preeklampsinin patofizyolojisi, vanin-1 ve lipokalin-1'in hücresel düzeydeki etkileri göz önüne alındığında vanin-1 ve lipokalin-1 preeklampsinin patofizyolojisini aydınlatmada dikkate değer bulunmuştur. Çalışmamızda şiddetli preeklampsi (n=40), preeklampsi (n=40) ve sağlıklı gebe (n=40) gruplarında vanin-1 ve lipokalin-1 serum değerleri incelenmiştir. Çalışmanın amacı preeklampsinin halen tam aydınlatılamamış olan patofizyolojisine ışık tutmak, preeklampsi kliniğinin apopitozis, oksidatif stres ve inflamasyon ile ilişkisine vanin-1 ve lipokalin-1 üzerinden kanıtlar sunmaktır. Çalışmamızda hem vanin-1'in (p<0,001) hemde lipokalin-1'in (p<0,05) düzeylerinin şiddetli preeklampsi ve preeklampsi grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük çıktığı görülmüşür. Preeklampsinin antiinflamatuar etki gösteren bu iki belirtecin düzeyini azaltarak multisistemik şiddetli bir hastalık oluşturduğu düşünülebilir. Vanin-1 ve lipokalin-1 düzeylerinin preeklampsi öngörüsündeki etkinliğini anlamak için, uterin arter dopplerinin sFlt-1, PIGF, AFP, İnhibin A gibi proteinler ile kombine edilerek çalışılmasında fayda görülmektedir. Anahtar kelimeler: Vanin-1, lipokalin-1, preeklampsi, oksidatif stres, inflamasyon