Premenopoz ve postmenopoz dönemdeki kadınların beslenmeye bağlı kardiyovasküler risk faktörlerinin değerlendirilmesi

GÜLER, M. Premenopoz ve Postmenopoz Dönemdeki Kadınların Beslenmeye Bağlı Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi. Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2015. Çalışma, Acıbadem Sağlık Grubu Ankara Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniği'ne Haziran 2014-Şubat 2015 tarihleri arasında başvuran 30-60 yaş arası premenopoz ve postmenopoz kadınlar ile yürütülmüştür. Bireylerin kişisel özellikleri ve bazı beslenme alışkanlıkları anket formu ile sorgulanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri alınmış, bazı biyokimyasal parametreleri analiz edilmiştir. Çalışmaya, 46'sı (%47.4) premenopoz, 51'i (%52.6) postmenopoz olmak üzere toplam 97 birey katılmıştır. Bireylerin yaş ortalaması 43.23 ± 9.65 yıl (premenopozlar 35.34 ± 5.11 yıl, postmenopozlar 51.98 ± 4.56 yıl) olarak belirlenmiştir. Postmenopozal kadınların %59.0'unun, prememenopozal kadınların ise %40,3'ünün BKİ' si ≥25 kg/m2'nin üzerinde saptanmıştır. Postmenopoz kadınların biyo kimyasal parametrelerinden açlık kan glukozu, kalsiyum, HDL-K, ALT, AST, hemoglobin, hemotokrit, kreatinin, triglisterit, üre azotu ve TSH değerleri referans aralıkları içinde yer alırken, serum total kolesterol ve LDL-K değerlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Premenopoz kadınların biyokimyasal bulguları referans aralıkları içinde bulunmuştur. Bireylerin yağ tüketimi incelendiğinde enerjinin yağdan gelen oranı premenopozda %42, postmenopozda % 45 olarak önerilen düzeyin üzerinde belirlenmiştir. Premenopozal kadınların yağ tüketimi ile serum trigliserit, sistolik ve diyastolik kan basıncı arasında pozitif ilişki, açlık kan glukozu ile negatif ilişki belirlenmiştir. Premenopozal kadınların doymuş yağ asidi ile trigliserit, LDL-K, sistolik ve diyastolik kan basıncı arasında pozitif ilişki, HDL-K arasında negatif ilişki belirlenmiştir. Postmenopozal kadınların ise yağ ve doymuş yağ asidi alımı ile diyastolik kan basıncı arasında pozitif ilişki belirlenmiştir. Premenopozal kadınların çoklu doymamış yağ asidi alımı ile serum trigliserit, sistolik ve diyastolik kan basıncı arasında pozitif ilişki, açlık kan glukozu ile negatif ilişki bulunmuştur. Premenopozal kadınların omega-6 yağ asidi ile sistolik ve diyastolik kan basıncı arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Premenopoz ve postmenopozlarda omega-6, omega-3 yağ asidi alımı ile açlık kan glukozu arasında negatif ilişki bulunmuştur. Premenopoz ve post menopozda E vitamini alımı ile diyastolik kanbasıncı arasında pozitif ilişki belirlenmiştir. Kadınların B12 vitamini alımları incelendiğinde; hem premenopoz (7.0±2.65 mcg), hemde postmenopozların (6.9±5.08 mcg) DRI önerilerinin üzerinde B12 vitamini tükettikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, premenopozal ve postmenopozal kadınlarda kardiovasküler riskin önlenmesinde beslenmenin önemli bir yere sahip olduğu belirlenmiş olup kadınların beslenme programları düzenlenerek, onları fiziksel aktiviteye yönlendirerek ideal vücut ağırlıklarını korumaları sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Premenopoz, postmenopoz, kardiyovasküler risk, lipidler, beslenme,