Ratlarda oluşturulan deneysel yara modelinde yara iyileşmesi üzerine lokal rosmarinik asit ve topikal dexpanthenol uygulamalarının karşılaştırılması

Yara iyileşmesi cerrahide yüksek morbiditeye neden olabilen ciddi bir sorundur. Yara iyileştirmesini hızlandırmak, nekrozu veya iskemiyi önlemek için değişik farmakolojik ajanlar çalışılmış ve halen bu çalışmalar yaygın bir şekilde devam etmektedir. Bu farmakolojik ajanlardan biri de rosmarinik asit olup, literatürde olumlu etkileri olduğu savunulmuştur. Topikal dexpanthenol ise hem yara bakımında hem de dermatolojik hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Bu çalışmamızda, ratlarda oluşturulan deneysel yara modelinde lokal rosmarinik asit ve topikal dexpanthenol uygulamalarının etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. MATERYAL VE METOD: Çalışmada 200–250 gram arasında değişen 24 Adet Wistar Albino dişi rat kullanıldı. Hayvanlar üç gruba ayrıldı. Deney hayvanlarının anestezisini takiben sırt orta kesimlerine 2 cm uzunluğunda tam kat kalınlıkta deri defekti oluşturuldu. Yara pansumanında tüm hayvanların yaraları steril % 0.9 NaCl solüsyonu ile yıkandıktan sonra kontrol grubu olduğu gibi bırakılırken, irrigasyon sonrası 2. gruba %5'lik Dexphantenol krem, 3. gruba % 10'luk rosmarinik asit krem uygulandı. Ratlarda yara boyutları 3., 5., 7., 10., 14., 21. günlerde ölçülerek kaydedildi ve 21. gün tüm ratların sırt kısımlarından insizyon hattını içerecek şekilde tam kat deri çıkarılarak histolojik incelemeye alındı. BULGULAR: Yara boyutlarında 3. 5. ve 7. günlerde gruplar arasında anlamlı fark gözlenmezken 10. gün ve sonrasında rosmarinik asit grubunda belirgin şekilde yara boyutlarında küçülme olduğu gözlendi. Histomorfolojik incelemede ise gruplar arasında anlamlı fark bulunamadı. SONUÇ: Çalışmamızda rosmarinik asitin, dexpanthenol ve kontrol grubuna göre belirgin yara iyileşmesine yol açtığını gözlemledik. Anahtar Kelimeler; Yara iyileşmesi, dexpantenol, rosmarinik asit, rat.