Resimli hikâye kitaplarının akıl yürütme becerileri yönünden incelenmesi ve çocukların kitap okuma sürecindeki akıl yürütmeye ilişkin ifadeleri

Bu araştırma birbiriyle ilişkili iki çalışmadan oluşmaktadır. Birinci çalışmanın amacı okul öncesi dönem çocukları için yazılmış olan ve okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında kullandıkları resimli hikâye kitaplarının yazınsal ve görsel içeriklerinin akıl yürütme becerilerini içermesi yönlerinden incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda okul öncesi öğretmenlerine bir anket uygulanmış, sınıflarında kullandıkları ve akıl yürütmeyi desteklediğini düşündükleri hikâye kitaplarını yazmaları istenmiştir. Anket sonucunda belirlenen 120 resimli hikâye kitabı doküman olarak kabul edilerek içerik ve betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan içerik analizi sonucunda resimli hikâye kitaplarının hem yazı hem görsellerinin tümevarım, tümdengelim, kusurlu, sembolik, olasılıksal, orantısal, görsel uzamsal, nedensel, matematiksel akıl yürütme becerilerini içerdiği, yazı içeriklerinde ise bunlara ek olarak metaforik ve ilişkisel akıl yürütme becerilerinin yer aldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında yürütülen ikinci çalışmanın amacı ise resimli hikâye kitaplarının incelenerek okunması sırasında çocukların söylemlerinde ortaya çıkan akıl yürütme ifadelerinin belirlenmesidir. Anket sonucuna göre okul öncesi öğretmenleri tarafından en çok tercih edilen 8 resimli hikâye kitabı seçilerek, kitaplar iki ayrı okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocuklarla birlikte incelenerek okunmuştur. Resimli hikâye kitabı okuma uygulaması sırasında çocukların söylemleri ses kaydına alınmış daha sonra içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çocukların kitapların incelenerek okunması sırasında incelenen sayfa ve daha önceki sayfalarla bağlantı kurarak tümevarım, tümdengelim, nedensel, olasılıksal, sembolik, ilişkisel, matematiksel, kusurlu, metaforik, görsel uzamsal akıl yürütme ifadelerine söylemelerinde yer verdikleri ve farklı akıl yürütme ifadelerini sorularında kullandıkları sonuçlarına ulaşılmıştır.