Resmi ve özel eğitim kurumlarında yöneticiler tarafından yapılan mobbing uygulamalarının eğitimdeki verimliliğe etkisine ilişkin öğretmen görüşleri

Bu çalışmada resmi ve özel ortaöğretim kurumlarında yöneticiler tarafından yapılan mobbing uygulamalarının eğitimdeki verimliliğe etkisinin öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi ve olgu bilim deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Samsun ilinde resmi ve özel ortaöğretim kurumlarında görev yapan 13 öğretmenden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak uzman desteğiyle hazırlanan, 6 sorudan oluşan görüşme formu kullanılmıştır ve görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan araştırmadan elde edilen bulgulara göre, her ne kadar mobbing kavramı çeşitli adlandırmalara ve gruplandırmalara göre farklı anlamlar içeriyor gibi görünse de esasen çalışanın gerek iş hayatına gerekse özel hayatına etkileri büyük olan bir problemdir. Çalışma hayatının neredeyse tamamını etkileyen bu kavram eğitim alanında da varlığını hissettirmekte, eğitimin ve eğitimcilerin ana problemlerinden biri haline gelmektedir. Bu araştırma sonucunda, katılımcıların mobbing kavramını baskı, aşağılama, zorlama, yıldırma, ayrımcılık ve keyfi davranma gibi olgularla eşleştirdiği görülmektedir. Öğretmen aşırı iş yüküne maruz kalarak, ders programının dağılımında ve başarı ödüllendirmelerinde haksızlığa uğrayarak, izin alırken psikolojik baskı yaşayarak, usulsüz bir şekilde görevlendirilerek mobbing eylemlerine uğradıkları ve bu duruma cinsiyet, yaş, kıdem, medeni hal, kültürel baskı, branş, sosyal ilişkiler farklılığı, dünya görüşü, şahsi çıkarlar, liyakatsizlik, sendikal farklılık ve başarı gibi faktörlerin neden olduğu tespit edilmiştir. Mobbing davranışlarına karşı yönetici kriterlerinin yeniden düzenlenmesi, caydırıcı cezaların uygulanması, idareci atamalarında liyakatin esas alınması, öğretmen camiasının sahip olduğu hakları iyi bilmesi, farklılıklara saygılı ve empati yeteneği güçlü idarecilerin görevlendirilmesi gibi çözüm önerileri getirilmiştir.