Robotik kodlama konusunun lisansüstü tezler ve tez danışmanlarının görüşleri doğrultusunda incelenmesi

Bilim ve teknoloji çağını yaşadığımız yüzyılda teknolojik gelişmelerin yakından takip edilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada dünyada hızla gelişen, ülkemizde de henüz yeni sayılabilen bir alan olan robotik kodlama konusunda yazılan yüksek lisans ve doktora tezleri incelenmiştir. Karma yöntem olarak tasarlanan araştırmanın nicel kısmında incelenen tezler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Nitel kısmında tez danışmanları ile görüşme yapılmıştır ve elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi sitesinden "robot, robotik, kodlama, robotik kodlama, lego ve programlama" kelimeleri ile tarama yapılarak 90 adet teze ulaşılmıştır. Tezler tür, yayımlandığı yıl, üniversite, bilim dalı, örneklem büyüklüğü, sınıf seviyesi, kullanılan yöntemler, analiz yöntemleri ve kullanılan robotik ürünler gibi kriterlere göre incelenmiştir. Tez danışmanlarıyla yapılan görüşmede incelenen kriterlere yönelik sorular sorulmuştur ve nicel veriler desteklenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre 2016 Ocak-2021 Aralık tarihleri arasında en fazla tez 2019 yılında yayımlanmıştır. Belirtilen tarihler arasında yer alan yüksek lisans tezlerinin sayısı doktora tezlerinin 5 katı kadardır. Bu tezlerden sadece birinin yazım dili İngilizce olarak hazırlanmıştır. Diğer ana bilim dalları düşünüldüğünde en çok tez Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) anabilim dalında yazılmıştır. Çalışmalarda en fazla nicel yöntem ile ön test- son test kontrol gruplu ya da kontrol grupsuz yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmalar en çok ortaokul grubu öğrencileri ile yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü 30-100 arasında değişmiştir. Deneysel araştırma modeliyle hazırlanan tezlerdeki deneysel uygulama sürelerinde en sık tercih edilen zaman aralığı 5 ve 8 hafta olmuştur. Tezlerde en çok Arduino ve Lego Mindstorms Ev3 setleri tercih edilmiştir. Tezlerde veri toplama aracı olarak ölçekler ve yarı yapılandırılmış görüşme formları sıklıkla kullanılmıştır. Robotik kodlama alanında yayımlanan tezlerde genellikle belirli bir yöntem ve çalışma grubu tercih edilmiştir. Yapılan görüşmeden elde edilen veriler çerçevesinde robotik kodlamanın mutlaka bir öğretim programına ihtiyaç duyduğu, şu an için belirli bir öğretim tasarımı bulunmadığı, bundan sonraki çalışmalarda özellikle nitel ve tam deneysel çalışmalara yer verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca robotik kodlamanın ülkemizde "medya" özelliğinin ön planda olduğu ve üzerine yüklenen anlamın tam karşılanmadığı belirtilmiştir. Pandemi döneminin de tez sayılarına ve niteliklerine olumsuz etki ettiği tespit edilmiştir.