Sağlıkta dönüşüm politikalarının kalkınmaya etkisi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın (2003) kalkınmaya olan etkilerini incelemektir. Ülkelerin kalkınmasında önemli rol oynayan sağlık politikaları açıklanarak yapısal değişikliklerin kalkınma üzerindeki etkileri tartışılmaktadır. Beşeri sermayenin en önemli bileşenlerinden olan sağlık ile kalkınma arasında teorik olarak bilinen ilişkinin ekonometrik analizinin yapılması önem arz etmektedir. Bu amaçla 1975-2012 dönemine ait yıllık verilerle Türkiye'deki sağlık alanında görülen gelişmelerin kalkınma üzerindeki etkisi açıklanmaktadır. Kalkınma göstergesi olarak kişi başına düşen gelirdeki artış oranı ve bebek ölüm hızı ele alınarak, iki model kurulmaktadır. Bağımsız değişken olarak da kişi başına düşen toplam sağlık harcamaları, kişi başına düşen yatak sayısı, toplam sağlık kurumu sayısı ve toplam sağlık harcamalarının milli gelir içindeki payı ele alınmaktadır. Analiz kapsamında temel birim kök testlerinden ADF ve PP ile Lee-Strazicich (2003) tarafından geliştirilen yapısal kırılmalı birim kök testi ve Hatemi-J (2012) Asimetrik Nedensellik testi gerçekleştirilmiş; SDP kapsamında uygulanan politikaların sağlık göstergelerinde iyileşmelere yol açarak, kalkınmayı pozitif etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.