Şeyh Hüseyin el-Bûtî'nin hayatı ve tasavvuf anlayışı

Çalışmamızda Nakşî-Hâlidî kolunun Norşin dergâhında tasavvufi seyr û sülûkünü tamamlayan; başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri olmak üzere tüm ülkemizde çok sayıda müntesipleri bulunan, Şeyh Hüseyin el-Bûtî'nin hayatı ve tasavvuf anlayışı ele alınmıştır. Bu çalışmamız, giriş, iki bölüm ve sonuç kısımlarından müteşekkildir. Birinci bölümde el- Bûtî'nin hayatı, tahsîli, tasavvufa intisâbı, ahlakî yapısına değinilmiştir. Bâhusus Şeyh Hüseyin'in gerek yaşadığı dönemin zor şartları gerekse ilim tahsîl esnasında çektiği çile ve sıkıntılar işlenmiştir. Bunun yanında o dönemde yaşayıp da emsalleri nadir olan ve hakkında az mâlûmût bulunan hocalarının hayatı, bizzat yakın akrabaları ile röportajlar yapılarak ortaya çıkarılmıştır. Bu meyanda Siirt, Şirvan, Pervari ve bazı köyleri; Bitlis, Mutki, Göroymak, Ahlât ve bazı köyleri, Ağrı Patnos ve bazı köyleri; Van, Erciş ve birkaç köyüne gidilerek konu ile ilgili tespitler yerinde yapılmıştır. Şeyh Hüseyin'in seyr û sülûkuna devam ederken o dönemde mürşid-mürîd bağlamında örnekleri az bulunan teslimiyeti ve fedâkârlığı konu edinilmiştir. İkinci bölümde ise Şeyh Hüseyin'in tasavvuf anlayışı başlığında tarîkat âdâbı ve bâzı tasavvufî kavramlara bakışı ele alınmıştır. Şeyh Hüseyin'in görüşlerini ortaya koyan her hangi bir eseri olmadığı için daha hayatta iken kendisi ile sık sık röportajlar yaparak kendisi hakkında mâlûmât sahibi olunmuştur. Bununla birlikte aile bireyleri, talebeleri, müntesipleriyle de mülâkâtlar gerçekleştirilmiştir. Özellikle hizmetinde bulunmuş olmam hasebi ile gerek görüşleri gerekse yaşam tarzına bizzat şahit olma durumum, çalışmamda bana kolaylıklar sağlamıştır. Böylece Nakşibendi tarikatı Hâlidî kolunun son temsilcilerinden olan Şeyh Hüseyin'in hayatı ve tasavvuf anlayışı, birincil kaynaklardan istifâde edilerek ortaya konulmaya çalışılmıştır.