Sinan Paşa'nın Tezkiretü'l-Evliyȃ adlı eserinin bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü

Klasik Türk Edebiyatı'nın bütün yönleriyle ortaya çıkarılması metin neşri sonrası çalışmaların esas hedeflerinden biri olduğu gibi, tarihsel Türkçe sözlüğüne veri hazırlamak açısından da metinlerin kelime ve kavramlar bakımından ele alınması önem arz etmektedir. Özellikle Türkçenin erken dönem ve temel eserlerinin bağlam metine çözümlemesi açısından incelenmesi yazar-metin ilişkisi ve metin incelemelerinde dikkate değer çalışmalardır. Sinan Paşa ve eserleri dil özellikleri ve üslup bakımından değeri tartışılmazdır. Eski Anadolu Türkçesi açısından da önemli metinler olan Sinan Paşa'nın eserleri üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Bu eserleri bağlam açısından ele alınması da kaçınılmazdır. Bu çalışma XV. yüzyıl Klasik Türk edebiyatının önde gelen ve sanatlı nesrin ilk temsilcilerinden olan Sinan Paşa'nın "Tezkiretü'l-Evliyâsı'nın bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük olarak sunumudur. Emine Gürsoy Naskali tarafından hazırlanan Sinan Paşa'nın Tezkiretü'l-Evliyâsı'nın tenkitli metninin esas alındığı bu çalışma ile bu zamana kadar yapılan çalışmaları ileriye taşıyacak, Paşa'nın eserlerini daha anlaşılır kılacak bir çalışma hedeflenmiştir. TEBDİZ (Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük) sistemi aracılığıyla hazırlanan bu çalışmanın bağlamlı dizin kısmı alfabetik olarak sunulmuştur. İşlevsel sözlük kısmında ise bağlama göre değişiklik gösteren anlamlar tespit edilmiş ve sözcükler buna göre anlamlandırılmıştır. Tezkiretü'l-Evliyâ'nın bağlamlı dizin kısmı eserde yer aldığı şekliyle sıralanan tanıkların aralarına girilerek ayıklanması ve düzenlenmesinden oluşmuştur. Ayrıca Tezkiretü'l-Evliyâ'da bulunan ayet, hadis, atasözü, deyim, kalıp ifadeler tespit edilerek Sinan Paşa'nın söz varlığını oluşturan unsurlar tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Sinan Paşa, Tezkiretü'l-Evliyâ, bağlamlı dizin, işlevsel sözlük