Şizofren hastaların yakınlarının şizofreniye yönelik bilgileri, inançları ve yardım arama davranışları

Araştırma, şizofren hasta yakınlarının şizofreniye yönelik bilgilerini, inançlarını ve yardım arama davranışlarını saptamak amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, Dr. Ekrem Tok Adana Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nde Şubat-Temmuz 2011 tarihleri arasında yapılmıştır. DSM-IV-TR şizofreni tanı ölçütlerini karşılayan hastalar ile birlikte gelen 200 şizofren hasta yakını araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler, ?Kişisel Bilgi Formu?, ?Hastalık Hakkında Bilgi Değerlendirme Formu?, ?Yardım Arama Davranışlarını Değerlendirme Formu? ve ?Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği? ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesine sayı ve yüzde dağılımı, ortalama ve standart sapma, pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Hasta yakınlarının %57'si kadın olup yaş ortalaması 39.13±12.25'dir. Hasta yakınlarının %35.5'i hastalığın ismini şizofreni olarak bilmektedir. Çalışmaya katılanların yarısından fazlası şizofreninin semptomları ile ilgili doğru bilgiye sahipken, %68.5'inin şizofren hastaların saldırgan ve tehlikeli olduğunu düşünmektedir. Şizofreniye, aile içi bazı sorunların, beyindeki bazı kimyasal değişikliklerin, kalıtımın, cinlerin, şeytanların neden olduğu sırasıyla %56.5, %46, %39, %20 oranlarında doğru bulunmuştur. Çalışmaya katılanların %18'i hastalığı Tanrının verdiği ceza olarak görmekte ve %8'i hastalığın bulaşıcı olduğunu düşünmekte ve %62.5'i hastalığın hocaya veya türbeye gitmekle düzelemeyeceği ve %59'u hastaların iyileşip toplum içine karışabilecekleri görüşündedirler. Yakınların çoğu hastalığın tedavisinde ilaçların (%74) ve psikoterapinin (%64.5) etkili olduğunu düşünmekte ve kullanılan ilaçların ise yan etki yapabileceğini (%59) bağımlılık yapabileceğini (%54) ve kısırlık yapabileceğini (%19) ifade etmektedirler. Hasta yakınlarının %43.5'i hastalarını ilk olarak psikiyatr dışı doktora götürmüşlerdir. RHYİÖ'den alınan toplam puan ortalaması 64.17±26.18 olarak bulunmuştur. Hasta yakınları ortalamanın üstünde bir olumsuz inanç göstermektedirler. Hasta yakınlarına yönelik eğitim çalışmalarının bilgi ve inançları değiştirerek bakımla ilgili tutum değişikliklerine neden olabildiği bilinmektedir. Çalışmanın sonucunda ruhsal eğitim programlarının geliştirilmesi önerilir.