Sınıf ve ilköğretim matematik öğretmen adaylarının alan ve pedagojik alan bilgilerinin çok çözümlü matematik problemleri yoluyla incelenmesi

Amaç: Bu çalışmada sınıf ve ilköğretim matematik öğretmen adaylarının çok çözümlü matematik problemlerine verdikleri yanıtlar incelenerek alan ve pedagojik alan bilgilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Lisans programında öğrenim gören ve "Öğretmenlik Uygulaması" dersini alan son sınıf toplam 20 öğretmen adayı oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak görüşme formları ve çok çözümlü beş problemden oluşan formlar kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının verilen beş problemi farklı stratejilerle öğrencilere anlatır gibi çözmeleri istenmiştir. Hem sınıf hem de matematik öğretmen adaylarıyla yapılan bu çalışma yedi hafta sürmüştür. Çalışmanın sonucunda elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Sınıf ve ilköğretim matematik öğretmen adaylarının görüşme formunda yer alan "Problem, problem çözme, problem türleri ve problem çözme stratejileri" kavramlarına ilişkin uygulama öncesi görüşleri incelendiğinde alanyazına uygun olmayan anahtar kelimelere yer verdikleri görülmüştür. Uygulama sonrasında ise öğretmen aday-larının tamamına yakınının söz konusu kavramlara ilişkin anahtar kelimelerinin farklılaşarak alanyazına uygun açıklamalarda bulundukları tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının çok çözümlü problemlerde kullanmış oldukları stratejiler Matematik Alan Bilgisi bağlamında incelendiğinde ise tamamına yakınının uygulama öncesinde düzeye uygun olmayan stratejiler ve çözüm yollarını tercih ettikleri, uygulama sonrasında ise büyük çoğunluğunun düzeye uygun stratejiler kullandıkları belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının yarısından fazlasının araştırmada yer alan problemlerin çözümlerinde mevcut stratejilerin tamamını kullanmayıp, sadece birkaçına çözümlerinde yer verdikleri için kısmen yeterli çözümlerinin olduğu görülmüştür. Araştırmada çok çözümlü beş problemi öğrencilere anlatır gibi çözmeleri istenilen sınıf öğretmeni adaylarından sadece birinin, matematik öğretmen adaylarından ise sadece dördünün bu talebe uygun detaylı açıklamalarla problemi çözebildikleri için pedagojik alan bilgisi bağlamında öğretme bilgilerinin epistemik düzeyde olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç ve Öneriler: Öğretmen adaylarının tamamına yakınının uygulama öncesi problem ve problem çözme stratejileri hakkında bilgi sahibi olmadıkları, uygulama sonrasında ise adayların büyük bir kısmının problem kavramını alanyazına uygun tanımlaya-bildiği belirlenmiştir. Araştırmada yer alan stratejilerden uygulama sonunda düzeye uy-gun olanları belirleyerek problem çözümlerinde kullanabildikleri sonucuna ulaşılmıştır. Hem sınıf hem de matematik öğretmen adaylarının büyük çoğunluğunun uygulama sonrasında matematik alan bilgisi bağlamında sınıf düzeyine uygun çözümlerinin olduğu tespit edilmiştir. Problem çözümleri pedagojik alan bilgisi bağlamında değerlendirildiğinde ise öğretmen adaylarının büyük bir kısmının uygulama sonrasında problemleri öğrenciye anlatır gibi çözebildikleri fakat bu çözümlerini mantıksal ifadelere dayandırarak açıklayamadıkları için öğretme bilgilerinin problem çözme düzeyinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmanın ilerletilmesi için çok çözümlü problemlerin öğretmenlik uygulaması derslerinde son sınıf öğretmen adaylarına verilerek staj yapmış oldukları okullardaki öğrencilerden bu problemleri çözmelerinin istendiği ve elde edilen farklı çözümlerin öğ-retmen adayları tarafından sınıf ortamında deneyimlendiği çalışmalara yer verilebilir. Nicel bir araştırmayla öğretmen adaylarının strateji kullanımlarının, alan ve pedagojik alan bilgilerinin incelenmesine dair daha geniş bir kitleyi içeren araştırmalar gerçekleştirilebilir.