Sınıf öğretmeni adaylarının geometrik cisimler konusundaki pedagojik alan bilgileri

Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının geometrik cisimler konusundaki pedagojik alan bilgilerini açığa çıkarmaktır. Pedagojik alan bilgisinin bir çatısı farklı modellerden türetilerek geliştirilmiştir. Bu çatı dört bileşeni içermektedir. Bunlar, konu alan bilgisi, öğrencileri anlama bilgisi, program bilgisi ve öğretimsel stratejiler bilgisidir. Bu bağlamda konu alan bilgisinin içeriği; geometrik cisimleri tanımlama ve tanımları örneklendirme, tanıma ve geometrik cisimler ile ilgili uzamsal yetenekler, öğrencileri anlama bilgisinin içeriği; öğrencilerin beraberinde getirdikleri geometrik cisimlerle ilgili önbilgiler ve öğrencilerin yaptıkları hatalara karar verip düzeltme, program bilgisinin içeriği; İlköğretim 1-5 Matematik Öğretimi Program'ında geometrik cisimler konusunun nasıl yer aldığını anlama, öğretimsel stratejiler bilgisi; senaryolarda sunulan geometrik cisimlerle ilgili etkinliklerdeki ?Siz olsanız nasıl öğretirsiniz?? sorusunu cevaplama ile ilgilidir.Araştırma, nitel araştırma metodolojisinin desenlerinden biri olan ?bütüncül çoklu durum? ile gerçekleştirilmiştir. Dört öğretmen adayı amaca uygun olarak seçilmiş bireysel olarak görüşülmüş ve gözlemlenmiştir. Veri toplama süreci Aralık 2008-Mayıs 2009 dönemleri arasındadır. İfadesel bilgi, şartlı bilgi ve öğretim senaryolarından oluşan görüşme aracı öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgilerini açığa çıkartabilmek için yarı yapılandırılmış olarak tasarlanmıştır. Öğretmen adayları ders anlatımı video kaydı altına alınarak da, veri üçlemesi yapılmıştır. Verilerin analizi ve bulguların sunumu, literatürden önceden belirlenen kategoriler yardımı ile betimsel olarak pedagojik alan bilgisi çatısının dört bileşeni üzerine temellenmiştir.Analizler sonucunda, geometrik cisimleri tanımlama ve örneklendirme ile ilgili kolay verilen cevapların her zaman doğru olmadığı tersine bazen zor verilen cevapların doğru cevap olabildiği, verilen örneklerin genellikle zengin örnek olmayıp yapılan tanımların ise daha çok matematiksel tanım olmaktan uzak, genel tanım oldukları, görülmüştür. Bununla birlikte öğretmen adaylarının prizma, piramit, koni ve silindir kavramlarında yanlış kavramalarının olduğu, tanımını yapmakta en zorlandıkları cismin küre, günlük yaşam örneği vermede en zorlandıkları cismin ise piramit ve koni olduğu görülmüştür. Geometrik cisimleri tanımada, davranış bakımından ya hemen doğru ya da hemen yanlış tanıdıkları, gerekçe bakımından ise geometrik cisimlerin elemanlarını tanımada daha çok özellik nedenli cevaplar verdikleri, geometrik cisimlerin kapalı formlarını tanımada ise daha çok görsel nedenli cevaplar verdikleri görülmüştür. Geometrik cisimlere ait uzamsal yeteneklerde ise, öğretmen adaylarının bir birine benzer durumda oldukları görülmüştür. Öğrencileri anlama bilgisinde, öğretmen adaylarının öğretmenlik deneyimleri olmamasına rağmen nitelikli cevaplar verdikleri, öğretmenlik uygulamasından sonra yapılan görüşmede nitelikli cevapların olumlu yönde gelişme gösterdiği görülmüştür. Benzer durum program bilgisi için de gerçekleşmiştir. İlk görüşmede öğretmen adayları geometrik cisimler konusunun programdaki yeri ve içeriği hakkında doğru bilgi sahibi değilken, son görüşmede anlattıkları geometrik cisimlerle ilgili konulardaki program bilgisini kazandıkları görülmüştür. Öğretimsel stratejiler bilgisinde ise, strateji, yöntem ve teknik kavramlarını karıştırdıkları görülmüştür. Her ne kadar strateji, yöntem ve tekniklerin isimlerini bilmeseler de öğretmenlik uygulamasında çeşitli yöntem ve teknikleri uyguladıkları görülmüştür.Sonuçlar pedagojik alan bilgisinin dört bileşeninin ilişkili olduklarını ve öğretmen adaylarının akademik başarılarının ve lise mezuniyet alanlarının pedagojik alan bilgisinde hissedilir derecede bir etkilerinin olmadığını göstermiştir.