Son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda arteriyovenöz fistül açıklığı ile klinik parametreler arasındaki ilişki

Amaç: Arteriyovenöz fistüller hemodiyaliz için en sık kullanılan vasküler erişim yolları olmalarına rağmen fistül başarısını etkileyen faktörler günümüzde hala netlik kazanmamıştır. Biz bu çalışmada fistül sağ kalımına etki eden klinik faktörlerin yanı sıra bir takım kardiyovasküler parametrelerin fistüller üzerindeki etkilerini araştırmayı planladık. Gereç ve yöntem: Ünitemizde arteriyovenöz fistül aracılığıyla hemodiyaliz tedavisi uygulanmış ve ilk fistül açılma tarihinde ekokardiyografisi yapılmış bulunan 39 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Olguların primer/kümülatif fistül başarısızlık oranları ve sağ kalımları klinik ölçütler ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı Bulgular: Arteriovenöz fistül başarısızlığı bulunan olguların daha düşük ejeksiyon fraksiyonu değerlerine sahip olduğu ve fistül sağ kalımı ile ejeksiyon fraksiyonunun negatif ilişkili olduğu saptanmıştır. Fistül başarısızlığı için ejeksiyon fraksiyonunun bağımsız bir prediktör olduğu ve ejeksiyon fraksiyonundaki her % 1'lik azalmanın fistül başarısızlığı riskini % 7 oranında arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Paradoksal olarak sol atriyumu genişlemiş olgularda fistül sağ kalımının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sol atriyum çapının fistül başarısızlığı için bağımsız bir prediktör olduğu ve sol atriyum çapı büyümüş olguların fistül başarısızlığı riskinin 3.6 kat daha düşük olduğu ortaya konulmuştur. Primer fistül başarısı ile yüksek hemoglobin düzeylerinin ve hipertansiyon mevcudiyetinin doğrudan ilişkili olduğu saptanmıştır. Yüksek LDL düzeyleri de fistül başarısızlığı ile ilişkili bulunmuştur. Asetilsalisilat kullanımının fistül başarısızlığı riskini % 80 oranında azalttığı ve asetilsalisilat kullanmayanlarda başarısızlık riskinin 5 kat arttığı sonucu elde edilmiştir. Sonuç: Literatürde fistüllerin kardiyovasküler sistem üzerine etkilerini inceleyen çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen, fistül açılma zamanındaki kardiyak performans ve hipervoleminin fistül başarısına etkilerini irdeleleyen herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma artmış volüm yükünü yansıtan sol atriyal genişlemenin, bununla ilişkili ortaya çıkmış bulunan hipertansiyonun ve korunmuş sistolik fonksiyonların fistül sağ kalımını olumlu yönde etkilediğini göstermesi bakımından önemlidir. Son dönem böbrek yetmezliği olup fistül açılması düşünülen hastaların operasyonun planlandığı süreçte ekokardiyografi ile değerlendirilmesi, fistül sağ kalımı açısından çok önemli bir öngörü ve avantaj sağlayabilir. Anahtar kelimeler: Son Dönem Böbrek Hastalığı, arteriovenöz fistül, ejeksiyon fraksiyonu, sol atrium çapı, fistül sağ kalımı