Suriyeli kadınların gündelik yaşam pratikleri, toplumsal cinsiyet rolleri ve doğurganlık davranışları: Antalya ili örneği

Göç yalnızca bir yer yurt değiştirme hareketi değildir. Bireyler gittikleri yere, kültürel ve sosyal sermayelerini de taşımaktadırlar. Göçün yol açtığı kültürel karşılaşmalar toplumsal gerilim, adaptasyon problemi ve kuşak çatışması gibi olumsuzlukları barındırdığı gibi değişim potansiyelini de taşımaktadır. Bu araştırmada, savaşı ve zorunlu göçü deneyimleyen Suriyeli kadınların gündelik yaşam pratikleri, toplumsal cinsiyet rolleri ve doğurganlık örüntüleri toplumsal cinsiyet bağlamında irdelenmiş, kendi deneyimleri ve pratikleri üzerinden aktarılmaya çalışılmıştır. Ataerkil toplumun ve eril iktidarın şekillendirdiği cinsellik, cinsel sağlık ve üreme sağlığı davranışları incelenerek bunların toplumsal cinsiyet ile ilişkisi araştırılmıştır. Bununla birlikte cinsel sağlık ve doğurganlık davranışlarının göç sonrasında değişip değişmediği, eğer değişti ise bunun nasıl ve ne yönde gerçekleştiği irdelenmiştir. Bu bağlamda 30 Suriyeli kadın ile görüşülerek kendi anlatımlarıyla savaş ve göç deneyimleri, göçte kadınlık halleri, göçün kadınlık pratiklerine yansıması, karşılaştıkları yeni kültürel ortamda kadınların yaşamları ve uyum stratejileri incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemiyle tasarlanarak yarı yapılandırılmış gözlem ve görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiş, gerekli verilere ulaşabilmek amacıyla katılımcılara önceden hazırlanmış sorular sorulmuştur. Elde edilen veriler betimsel olarak analiz edilmiş, çalışmanın amacı doğrultusunda Suriyeli göçmen kadınların görünümleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada kadınların göç kararında kadınların da erkekler kadar etkili olduğu, kadın olarak savaş ve göçte diğer sosyal gruplara göre daha zor bir süreç yaşadıkları anlaşılmaktadır. Çalışmada katılımcıların eğitim seviyelerinin düşük olduğu, istihdamda yer almadıkları, görücü usulü ile babasoylu evlilik yaptıkları, doğurganlık oranlarının yüksek olduğu dikkat çekmektedir. Bulgular kadınların soyun devamını ve hanenin geçimini sağladıklarını düşündükleri erkeklerin fiziksel, ruhsal, cinsel ihtiyaçlarını karşılamayı en önemli sorumlulukları olarak gördüklerini göstermektedir. Çalışmanın sonucunda Suriye toplumunda kadının statüsünün Arap kültürü ve geleneksel İslami uygulamaların etrafında şekillendiği görünmektedir. Hukuki olarak yetersiz olmakla beraber kadının yasal birtakım hakları olsa da toplumsal yaşamdaki kadın pratiklerine bunların yansımadığı belirlenmiştir. Suriyeli kadınların doğurganlık davranışlarında toplumsal cinsiyetçi kodların etkili olduğu görülmektedir. Ait oldukları toplumda kadınların cinsellikleri, Gündelik yaşamlarını ve doğurganlıklarını ataerki belirlemektedir.