Suriyeli mültecilerde travma sonrası stres bozukluğu taraması

Giriş: Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), travmatik olaylar ve felaketlerden sonra en sık çalışılan ve muhtemelen en sık görülen psikiyatrik bozukluktur. Günümüzde de mültecilik dünya genelinde artan bir problem haline gelmiş ve mültecilerin ülkelerinin terk etme nedenleri arasında savaşlar birinci sırada yer almaktadır. Travma Sonrası Stres Bozukluğu, savaş yaşayan mültecilerde yapılan çalışmalarda en sık görülen psikiyatrik bozukluklardan biri olduğu gösterilmiştir. Amaç: Bu çalışma ile Türkiye'ye sığınan ve üniversitemizin bulunduğu il sınırları içerisinde yer alan bir çadır kentte bulunan Suriyeli mültecilerde TSSB sıklığını saptamak, seyrini değerlendirmek ve çeşitli sosyodemografik değişkenler ile ilişkisini araştırma amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya, Türkiye'nin Gaziantep ili sınırları içerisinde bulunan bir çadır kentte yaşayan ve randominizasyon yöntemi ile seçilen 352 Suriyeli mülteci alınmıştır. Çalışmaya alınan bütün mültecilere; DSM-IV-TR kriterleri ışığında TSSB tanısı için 45?60 dakika süren klinik psikiyatrik görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sırasında katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu ve Stresli Yaşam Olayları Tarama Ölçeği (SLES) uygulanmıştır. Klinik görüşme ve ölçekler uygulaması sonucunda katılımcılar şimdi ya da mültecilik süreleri boyunca TSSB açısından değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan Suriyeli mültecilerde TSSB sıklığı %30.7 olarak bulundu. TSSB ile sosyodemografik verilerden; kadın cinsiyet, bekar, boşanmış veya dul olmak, eğitim düzeyinin düşük olması, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü olması, ek tıbbı bozukluğun olması, sigara içmemek ve maruz kalınan travma sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi. Erkeklerin kadınlara göre daha çok sayıda travmatik olaya maruz kaldıkları saptandı. Kadın cinsiyet, okur yazar olmamak, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü olması ve 3 ve daha fazla travma yaşantısının olması değişkenleri kullanılarak ikili lojistik regresyon modeli oluşturuldu ve bu veriler ile TSSB tanısı alma olasılığı %72.7 oranında tespit edildi. Tartışma: Literatürle uyumlu olarak savaş yaşantısı olan mültecilerde TSSB gelişme sıklığı %30.7 gibi bir oranda saptandı ve TSSB gelişimi ile bazı sosyodemografik verilerin ve yaşanılan travma sayısının ilişkili olabileceği gösterildi. TSSB kronik ve yeti yitimine neden olan psikiyatrik bozukluk olduğundan, mültecilerde erken tanınması ve müdahale edilmesi önemlidir. Bu açıdan daha geniş kapsamlı çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Mülteci, Suriye, Savaş