Tenis, yüzme ve futbol branşlarında uzmanlık alan öğrencilerin öz güven ve öz yeterlilik düzeylerinin incelenmesi

Bu tez çalışmasının amacı; spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören, tenis, yüzme ve futbol branşlarında uzmanlık alan üniversite öğrencilerinin öz güven ve öz yeterlilik düzeylerinin incelemektir. Araştırmanın evrenini spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören öğrenciler örneklemini ise Trabzon Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Kafkas Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 318 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" Akın (2007) tarafından geliştirilen Öz-güven Ölçeği ve Schwarzer ve Jerusalem (1995) tarafından geliştirilen, Aypay (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan Genel Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada, ölçek toplam puanlarının cinsiyet, spor türü, ana okuluna gitme durumu, alkol kullanım durumuna göre farklılık gösterip göstermediği Student t-test ile uzmanlık aldığı branş ile kaç yıldır ilgilendiği, uzmanlık branşı, uzmanlık branşını kaç dönem aldığı, okuduğu bölüm, yaş, uzmanlık aldığı branşı seçme sebebi, gelir durumu gibi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği ise Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tukey çoklu karşılaştırma testi ile belirlenmiştir. Öğrencilerin cinsiyet, yaş, ana okuluna gitme durumu, alkol kullanımı, uzmanlık aldığı branşı seçme sebebi, gelir durumu, üniversite öncesi ilgilendiği spor türü değişkenlerinde öz yeterlilik ve özgüven düzeyleri arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılmazken, uzmanlık aldığı branş ile kaç yıldır ilgilendiği, uzmanlık branşı, uzmanlık branşını kaç dönem aldığı ve okuduğu bölüme göre olan değişkenlerde öz yeterlilik ve özgüven düzeyleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sonuç olarak uzmanlık alan öğrencilerin tercih ettikleri branş, bölüm, uzmanlık branşı ile ilgilenme süresinin özgüven ve öz yeterlik düzeyleri ile yakından ilişkili olduğu gözlemlenmiştir. Futbol branşında uzmanlık alan spor yöneticiliği bölümünde öğrenim gören 4-5 yıl üstü branş ile ilgilenen ve 1 dönem üstü uzmanlık dersini alan öğrencilerin özgüven ve öz yeterlilik düzeylerinin arttırılması bireylerdeki saygınlık ve başarı açısından önem arz etmektedir. Öz güveni yükselen antrenörün öğrencisi ile iletişimi kuvvetli olup daha başarılı sporcuların yetişmesinin önünü açabileceği söylenebilir. Tenis branşını tercih eden, 1 dönem uzmanlık alan dersini alan ve rekreasyon bölümünde eğitim gören bireylerin özgüven ve öz yeterlilik düzeyleri daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.