Tip 1 diyabetli adolesanlarda web tabanlı egzersiz eğitiminin etkinliği

Bu çalışma web tabanlı hazırlanmış diyabette egzersiz eğitim modülünün bireylerin mevcut alt yapısına göre uygulanabilirliği ile bilgi düzeyi, diyabet yönetimi ve egzersize bakışı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yarı deneysel, prospektif, klinik bir çalışma olarak yapıldı. Çalışma Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi çocuk endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğinde Kasım 2018-Aralık 2018 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışma protokolüne uygun 10-18 yaş aralığındaki hasta populasyonunundan çalışmayı kabul eden 65'i çalışmaya alındı. Çalışma grubuna her hafta bir eğitim olmak üzere beş hafta süren web tabanlı egzersiz eğitimi verildi. Veri toplamada diyabetli bireyleri tanılamak, web sitesinin etkinliğini, internet kullanım özelliklerini değerlendirmek, eğitim öncesi ve sonrası bilgi düzeylerini ve egzersiz yapmak ile ilgili kararlarını belirlemek amacı ile test ve formlar kullanılmıştır. Diyabet hemşiresi ve hekimleri tarafından izlemi sürdürülen çalışma grubunun metobolik verileri hasta kayıtlarından araştırmacı tarafından toplanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda eğitim sonrası egzersiz yapma kararınız nedir sorusuna cevap veren 49 kişiden sadece %2'sinin (1 kişi) egzersiz yapmayacağım şeklinde karar aldığını, %57.1'inin ise (=28/49) kararlı bir şekilde egzersiz yapmak istediği belirlendi. Bilgi test sonuçları değerlendirildiğinde ise eğitim öncesi yanlış sayısında eğitim sonrası anlamlı bir azalma meydana geldiği (P=0.038) belirlendi. İl dışında yaşayan katılımcılarda ve düzenli spor yapmayanlarda yanlış soru sayısının eğitim sonrası anlamlı düzeyde azaldığı görüldü (P=0.013, P=0.032). Web sitesini değerlendirme formun elde edilen Görsel yeterlilik değerlendirme puan ortalaması 3.96 ±0.54 (2,67-5.00), Teknik Yeterlilik değerlendirme puan ortalaması 3.85±0.56 (2.63-5.00), İçerik değerlendirme puan ortalaması 4.04±0.59 (2.46-5.00), Web sitesi değerlendirme Genel ortalama puanı 3.96±0.51 (2.96-5.00)' dir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre tip 1 diyabetli bireylerin eğitim ve izleminde, web tabanlı eğitim siteleri tamamlayıcı bir araç olarak kullanılabilir. Diyabetli çocuk ve ergenlerin spor yapmaya yönlendirmek ve egzersizde diyabet yönetim becerisi kazandırmak için web tabanlı egzersiz eğitim programlarının planlanması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Tip 1 diyabet, Web taban, Egzersiz, Eğitim, Diyabet hemşireliği