Tip 2 diyabeti olan bireylerin yaşam tarzı değişikliklerine uyabilme durumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

viTip 2 Diyabeti Olan Bireylerin Yaşam Tarzı Değişikliklerine Uyabilme Durumları ve Etkileyen Faktörlerin BelirlenmesiBahar ÇİÇEKDokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri EnstitüsüHemşirelikAna Bilim Dalıbaharcicek.16@gmail.comAmaç:Araştırma, tip 2 diyabeti olan bireylerin yaşam tarzı değişikliklerine uyabilme durumlarıve etkileyen faktörlerinsaptanmasıamacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Yöntem:Araştırmanın örneklemini Ekim 2017-Haziran 2018 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji polikliniğine başvuran 180 tip 2 diyabetli hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında 'Sosyo-demografik Özellikler Formu', 'Yaşam Tarzı Değişikliği Anket Formu' ve 'Hasta Aktiflik Ölçeği' kullanılmıştır. Veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerdeğerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma)kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiye bakmak için deKi-Kare analizi kullanılmıştır.Normal dağılıma sahip olmayanhasta aktiflik düzeyi ölçüm aracı (PAM) puanlarının sıra ortalamaları bakımından farklılaşıp farklılaşmadığını tespit edilebilmesi için Mann Whitney U analizi yapılmıştır.Bulgular:Çalışmamızdaki bireylerin yaş ortalaması 56,27∓13,62, diyabet yılı ortalaması 10,39±7,95, BKİ (Beden kitle indeksi) ortalaması 27,32∓4,56'dırBu bireylerin %63,9'unun(n=115)kadın, %61,7'sinin(n=111)ilkokulmezunu, %67,2'sinin (n=121) çalışmadığı, %66,1'inin(n=119) gelirinin giderine eşit, %41,1'inin (n=74) herhangi bir diyabet eğitimialmadığı,%53,3'ünün (n=96) sağlığı algılamasını kötüolarak değerlendirdiği bulunmuştur.Çalışmaya katılan bireylerin, yaşam tarzı değişikliklerine uyamama oranları %78,3(n=141)diyetine hiçbir zaman uymadığı, %82,2(n=148)fiziksel aktivite hiçbir zaman yapmadığı, %52,8(n=95)düzenli kan şekerine hiçbir zaman bakmadığı ve %65,6(n=118)hiçbir zaman ayak bakımını yapmadığı olarak bulunmuştur.Çalışmamızdaki verilere göre; medeni durum, gelir durumu, eğitim durumu, diyabet eğitimialma durumu, bakmakla yükümlü olduğu kişilerin olması, ek hastalığın olması, hipertansiyonun olması, sağlığı algılama biçimi, kullanılan tedavinin tipive hasta aktiflik düzeyiyaşam tarzı değişikliklerine uyabilmedurumlarını anlamlı olarak etkilediği bulunmuştur (p<0,005). Diğer sosyo-demografik özelliklerden yaş, cinsiyet, çalışma durumu ve diyabetyılı ile yaşam tarzı değişikliklerine uyabilme durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır .Sonuç: Bulgularımız tip 2 diyabetli bireylerinbüyük çoğunluğununyaşam tarzı değişikliklerine uyamadığını göstermektedir. Bireylerin yaşam tarzı değişikliklerine uyabilme durumlarını geliştirmek için sosyodemografikve diyabete ilişkin faktörlerinde gözönünde bulundurulması ve etkili yöntemlerin geliştirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, yaşam tarzı değişikliği, yaşam tarzı değişikliğine uyabilme durumları, etkileyen faktörler