Tiroid tümörlerinde ZIP4, ZO-1 ve claudin-1 ekspresyonunun immünohistokimya ve realtime PCR yöntemleri ile araştırılması

Tiroid insan vücudu için hayati fonksiyonlara sahip en önemli endokrin organlarından biridir. Mikroskobik olarak merkezi bir kolloid etrafında folikül epitel hücreleri ve bunlara komşu parafoliküler C hücrelerinden oluşur. Bu hücreler tiroid neoplazmlarının geliştiği ana kaynakları oluşturmaktadırlar. Tiroid neoplazmları en çok karşılaşılan endokrin malignitelerdir. Kadın hastalarda erkek cinsiyete göre daha fazla görülmekte olup ülkemizde tiroid kanserleri kadınlarda meme kanserinden sonra en sık görülen ikinci kanser türüdür. En sık boyun bölgesine olan metastaz potansiyelleri nedeni ile hastaların yaşam kalitesini ve yaşam sürelerini etkilemektedir. ZIP4 intra membranöz yerleşimli bir çinko transmembran proteinidir. Çinko, transkripsiyon faktörlerinin aktivasyonu üzerinde merkezi bir rol oynar ve ZIP4 gibi çinko taşıyıcılar, hücre içi çinko seviyesini değiştirerek çinko bağımlı transkripsiyon faktörlerinin aktivitesini düzenler. Bu durumun tümör migrasyonu, invazyonu ve EMT (epitelyal-mezenkimal geçiş) süreçlerini desteklediği gösterilmiştir. ZO-1 ve Claudin-1, çeşitli kanserlerde miktarları artıp azalan önemli tight junction proteinleridir. Normal hücrelerde ZO-1 ve Caudin-1, epitelyal hücrelerin birbirleriyle sıkı bağlantılarını sürdürmesi için özel yapılar oluştururlar. Bu çalışmada tiroid tümörlerinde ZIP4, ZO-1 ve Claudin-1 ekspresyonu ve bu ekspresyonun tümör tipleri ile prognostik parametrelerle ilişkisini araştırmayı amaçladık. Çalışmamıza 2010-2019 yılları arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji AD.'na gönderilen tiroidektomi materyalleri arasından seçilen 66 olgu dahil edilmiştir. Bu 66 olgunun; 20'si multinodüler guatr, 18'i tiroid papiller karsinom, 11'i tiroid medüller karsinom, 11'i tiroid folliküler karsinom ve 6'sı anaplastik tiroid karsinomu tanılıdır. Tüm olgulara immünohistokimyasal ve Real-Time PCR yöntemleri ile ZIP4, ZO-1 ve Claudin-1 çalışıldı. İmmünohistokimyasal ve Real Time-PCR çalışma sonuçları yaş, cinsiyet, histolojik alt tip, cerrahi sınır durumu ve metastaz varlığı ile karşılaştırıldı. 6 İHK ve RT-PCR çalışmalarının ardından ZIP4, Claudin-1 ve ZO-1'in İHK ekspresyonu ile histolojik alt tipler arasında anlamlı farklılık saptanmıştır. ZIP4 ve Claudin-1 daha çok tümörlü olgularda, ZO-1 ise hem tümörlü hem tümörsüz olgularda eksprese edilme eğilimi göstermiştir. Claudin-1 ile membranöz ve hücre içi lokalizasyonlu boyanma paterniyle histolojik alt tiplere göre farklı boyanma niteliği gözlenmiş, medüller tiroid karsinomu olgularının tamamında hücre içi boyanma izlenmiştir. ZIP4 ve Claudin-1'in RT-PCR ile ekspresyonu histolojik alt tipler arasında anlamlı farklılık göstermiş olup bu fark ZO-1 ile izlenmemiştir. Metastaz varlığının ZIP4 ve Claudin-1 ekspresyonu ile artmış olduğu ve ZO-1 ile anlamlı değişimin olmadığı görülmüştür. Tiroid karsinomlarının prognostik seyirleri çoğunlukla iyi olsa da metastazlı olgularda sıklıkla boyun diseksiyonu gibi ağır cerrahi işlemlerin uygulanmasına neden olabilmektedir. Claudin-1 ve ZIP4 ekspresyonunun tiroid tümörlerinde kötü prognoz ve metastaza yatkınlığı gösterme ve hedefe yönelik tedavi geliştirme bakımından önemli bir belirteç olarak kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Tümör dışı dokuda yüksek oranda eksprese edilen ZO-1 belirtecinin ise tiroid tümörlerinde prognoz belirteci olarak kullanımının faydalı olmadığını düşünmekteyiz.