Tokat ilinden elde edilen entomopatojen nematodların patates böceği [(Leptinotarsa decemlineata (say)) (Coleoptera: Chrysomelıdae)]'ne karşı etkinliklerinin araştırılması

Patateste üretim ve depolama aşamalarında birçok zararlı etmenden dolayı önemli kayıplar gözlenmektedir. Bu kayıplara neden olan zararlı organizmalardan biri de patates böceği [Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae)] (PB)'dir. Bu zararlı patates bitkisinin her dönemine zararlı olabilen bir türdür. Entomopatojen nematodlar (EPN) Steinernema, Neosteinernema (Rhabditida: Steinernematidae) ve Heterorhabditis (Rhabditida: Heterorhabditidae) cinslerine ait türler, böceklerle biyolojik mücadelede diğer nematod gruplarına göre daha önemli bir yere sahiptirler. EPN'ler, yaşamlarının bir kısmını toprakta veya gizli habitatlarda geçiren böceklere karşı etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışma da, patates böceği [Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae)]'ne karşı bazı türlerin EPN'lerin [Heterorhabditis bacteriophora TOK 20 izolatı (H.b 20), H. bacteriophora TOK 44 izolatı (H.b 44) ve Steinernema caprocapsae TOK 05 izolatı (S.c 05)] etkinliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. In vitro çalışmalarda (laboratuvar-plate çalışmaları) 24 hücreli kültür kapları kullanılmış, hazırlanmış nematod süspansiyonları kültür kaplarındaki her bir hücre içinde bulunan filtre kağıtlarına veya toprağa 0.2 ml-1 olacak şekilde 5, 10, 50, 100, 250, 500 ve 1000 enfektif larva (EL) böcek-1 dozunda verilmiştir. Her bir hücre içine bir adet son dönem PB larvası konularak 25±1°C'de inkübasyona alınmıştır. In vivo çalışmalar (sera-saksı çalışmaları) sera koşullarında saksılarda yürütülmüştür. Toprak uygulamalarında 25 IJs cm-2 dozunda püskürtme şeklinde yapılmıştır. Kadavra uygulamalarında EPN'ler tarafından enfekte edilmiş Galleria mellonella (Lepidoptera: Pyralidae) larvaları herbir saksıya iki adet olacak şekilde yapılmıştır. Toprak uygulamalarında en yüksek ölüm oranı H. bacteriophora (TOK 20) (%71,00)'da tespit edilmiştir. Kadavra uygulamalarında da aynı izolat en yüksek ölüm oranına sahip bulunmuştur (%28,00). Laboratuvar ve sera koşullarında yapılan bu çalışmadan elde edilen sonuçların PB'nin mücadelesine yönelik arazi koşullarında da denenmesi uygun olacaktır. Çalışmanın söz konusu zararlıya karşı ileride ortaya konulacak mücadele stratejilerine ışık tutacağı ümit edilmektedir.