Total diz protezi uygulanan hastalarda progresif gevşeme yönteminin ağrı ve anksiyete üzerine etkisi

Bu araştırma total diz protezi uygulanan hastalarda progresif gevşeme yönteminin ağrı ve anksiyete üzerine etkisini incelemek amacıyla yarı deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın verileri Ekim 2014 – Şubat 2015 tarihleri arasında Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinin Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğine gonartroz tanısı ile başvuran ve total diz protezi uygulanan hastalardan toplandı. Araştırmanın örneklemini G-Power analiz sonucuna göre 40 deney ve 40 kontrol olmak üzere toplam 80 hasta oluşturdu. Araştırmanın yapılabilmesi için Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan yazılı onay ve araştırmanın yapıldığı Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nden yazılı kurum izni alındı. Örneklemi oluşturan hastalara araştırmanın amacı, riskinin olmadığı ve zarar vermediği açıklandıktan sonra, araştırmaya katılmayı kabul eden gönüllü hastalardan sözlü ve yazılı onam alındı. Araştırma verileri, hastaların tanıtıcı özelliklerinin sorgulandığı hasta bilgi formu ve araştırmanın bağımsız değişkenlerinin sorgulandığı Durumluk – Sürekli Kaygı Envanteri, Vizüel Analog Skalası (VAS) ile toplandı. Deney grubundaki hastalara kontrol grubundan farklı olarak ameliyat öncesi dönemde progresif gevşeme teknikleri öğretildi. Araştırma verilerinin analizinde SPSS for Windows 18.0 istatistik paket programı kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin (Yüzdelik Hesaplamalar, Ortalama, Standart sapma) yanı sıra analizlerde; Mann Whitney U Testi, Ki Kare Testi, Wilcoxon Testi ve Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Araştırma verilerine göre, deney grubu hastalarının yaş ortalaması 62.27±7.98, kontrol grubu hastaların yaş ortalaması 62.35±9.80 olarak saptandı. Deney grubu hastaların 28'inin (%70) kadın, 12'sinin (%30) erkek olduğu, kontrol grubu hastaların 30'unun (%75) kadın, 10'unun (%25) erkek olduğu, deney grubu hastaların 19'unun (%47.5) ilkokul mezunu, kontrol grubu hastaların 22'sinin (%55) ilkokul mezunu olduğu saptandı. Deney grubundaki hastaların %50 (20)'sinin bir kronik hastalığa sahip olduğu, %62.5 (25)'inin geçmiş ameliyat deneyimi olduğu, %60 (24)'ının yardımcı araç kullandığı, %62.5 (25)'inin ağrısı olduğunda bir baş etme yöntemi kullandığı ve BKI ortalamasının 27.62±3.75 olduğu saptandı. Kontrol grubundaki hastaların %67.5 (27)'inin bir kronik hastalığa sahip olduğu, %60 (24)'ının geçmiş ameliyat deneyimi olduğu, %76.2 (16)'sinin yardımcı araç kullandığı, %72.5 (29)'inin ağrısı olduğunda bir baş etme yöntemi kullandığı ve BKI ortalamasının 29.57±5.10 olduğu saptandı. Çalışmada; sürekli kaygı puanı açısından ameliyat öncesi dönemde iki grup arasında fark bulunmadı (p<0.05). Durumluk kaygı puanı açısından ameliyat öncesi dönemde iki grup arasında fark bulunmazken (p<0.05), ameliyat sonrası 1. ve 2. günde kontrol grubundaki hastaların DKE puan ortalamaları deney grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulundu. Kontrol ve deney grubundaki hastaların ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 1. ve 2. gün VAS puan ortalamaları anlamlı düzeyde düşük bulundu. Sonuç olarak; hastalara uygulanan progresif gevşeme tekniğinin ameliyat sonrası ağrı ve anksiyeteyi azaltmada olumlu yönde etkisi olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Total Diz Protezi, Progresif Gevşeme, Ağrı, Anksiyete