TRT repertuvarında bulunan Kadıoğlu çeşitlemelerinin bağlama icrası yönünden incelenmesi

Zeybekler, Türk halk müziğinde önemli bir yere sahiptir. Genellikle yörede zurna, klarnet gibi çalgılarla icra edilmiştir. Bağlamayla icrası ise zurna ve klarnetten uyarlama biçiminde olmuştur. Üflemeli enstrümanlarla icra edilen müziğin telli ve mızraplı bir saza uyarlanmasında sazın yapısından kaynaklı farklı icra biçimleri ortaya çıkmıştır. Zurnanın üflediği uzun sesler bağlamada tril ve çırpma tezene ile karşılık bulmuştur. Bu sebeple bağlamada da "zeybek tezene tavrı" olarak bir icra biçimi ortaya çıkmıştır. Çalışmada öncelikle TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan Kadıoğlu çeşitlemeleri tespit edilerek incelenmiştir. TRT'de kullanılan notalar genel bir zümreye hitap ettiği için tezene biçimleri, icra özellikleri genellikle sade biçimde yazılmıştır. Tavır özelliği olan eserler ise icra esnasında meşk yöntemi ile uygulanmıştır. Ancak zamanla usta-çırak yönteminin kaybolmaya başlamasıyla yöresel icra ve tezene tavırları da kaybolmaya ya da yanlış icra edilmeye başlanmıştır. Bu sebeple halk müziğinde meşk usulü icra önemli bir yerdedir. Çalışmada; tespit edilen zeybeklerin notalarının yeniden yazılması ihtiyacı, yöreye hakim olmayan icracıların da eserleri yöresel tavıra uygun olarak icra edebilmesi açısından gerekli olduğu düşünülerek yazılmıştır. Bu çalışmada tarama modeli kullanılmış olup, gerekli literatür taramaları yapıldıktan sonra repertuvardaki 8 Kadıoğlu çeşitlemesi belirlenmiş ve incelenmiştir. Repertuvardaki nota ile icradaki farklılıklar kıyaslanmış, tablolar oluşturularak incelenmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde, Türk halk müziği ve zeybekler ile ilgili kısa bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, literatür araştırması olarak kullanılan kaynaklar gösterilmiştir. Üçüncü bölümde, gereç ve yöntemlerden bahsedilmiş, çalışmanın amacı, yeri, zamanı, evreni, örneklemi ve değerlendirme süreci hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde Türk halk müziği hakkında genel bilgiler verilmiş, halk müziğinde bağlamanın ve yöresel tezene tavırlarının önemi vurgulanmıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde zeybek ve efelik kavramları hakkında genel bilgiler verilmiş, Kadıoğlu çeşitlemelerinin derlendiği Aydın ve Muğla yörelerinin müziği hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın altıncı bölümünde ise Kadıoğlu çeşitlemeleri hakkında bilgiler verilmiş ve icra yönünden incelenmiştir. Repertuvardaki Kadıoğlu çeşitlemelerinin icrası notaya alınmış ve repertuvar notası ile icradaki nota farklılıkları karşılaştırılmıştır.