Türk müziğinde taksim icra etmeye yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi

Bu çalışmada, Türk müziği eğitimi veren lisans düzeyindeki devlet konservatuvarlarında, Türk sanat müziği enstrümanı icrâ eden 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin taksim icrâsına yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla kullanılabilecek bir ölçek geliştirmek amaçlanmış ve tarama modelinden faydalanılmıştır. Taksim icrâ etmeye yönelik lisans düzeyinde öğrenci tutumunu ölçebilecek bir ölçme aracına rastlanılmadığı ve bu doğrultuda taksim icrâ etmeye yönelik tutumların geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı ile ölçülmesinin gerekli olacağı düşünülmüştür. Ayrıca bu ölçek, Türk müziğinde taksim icrâ etmeye yönelik geliştirilecek olan ilk ölçek olması açısından ve Türk müziği alanına sağlayacağı katkı bakımından da önem arz etmektedir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de lisans düzeyinde Türk müziği eğitimi veren devlet konservatuvarlarında, Türk sanat müziği çalgısı icrâ eden 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. İlk olarak Türk müziği eğitimi veren devlet konservatuvarı 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören toplamda 40 kişilik bir öğrenci grubuna "Taksim icrâ etmeye yönelik duygu, düşünce ve görüşleriniz nelerdir?" konulu bir kompozisyon yazdırılmıştır. Daha sonra oluşturulan madde havuzundan tutum cümlesi olabilecek maddeler ölçek için hazırlanmış ve uzman görüşlerine sunulmuştur. Bu doğrultuda, ölçeğin 59 maddelik deneme formu, random seçilen 15 üniversitede öğrenim gören toplamda 307 kişiye uygulanmış ve yapı geçerliğini belirlemek üzere yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda 32 maddelik nihai form oluşturulmuştur. Elde edilen veriler ölçek geliştirme sürecinin adımlarına uygun olarak analiz edilmiştir. Ölçeğin bütününe ait Cronbach alfa iç tutarlılık güvenirlik katsayısı 0,919, test-tekrar-test güvenirlik katsayısı ise r=0,66, p<.05 olarak tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda lisans 3. ve 4. sınıf öğrencilerin taksim icrâsına yönelik tutumlarını ölçebilecek, "olumlu tutumlar" ve "olumsuz tutumlar" olmak üzere toplam 2 alt boyutlu ve 32 maddeden oluşan geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış bir ölçek geliştirilmiştir.