Türkiye, Almanya, Fransa, Çin ve Japonya'da öğretmen yetiştirme (2000-2017)

Bu araştırmanın amacı, öğretmen eğitimi alanında 2000-2017 yılları arasındaki gelişimleri ortaya koyarak, Avrupa ülkelerinden olan Almanya ve Fransa ile Asya ülkelerinden olan Çin ve Japonya'daki öğretmen eğitim sistemlerini inceleyerek ve Türkiye'deki öğretmen eğitimini karşılaştırarak, Türkiye'de öğretmen eğitimi alanında yapılacak olan yeniliklere katkı sağlamaktır. Araştırmada nitel veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi ve görüşme yöntemleri kullanılmıştır. Doküman incelemesi kapsamında, ülkelerin eğitim bakanlıkları, üniversitelerin internet sayfaları ve uluslar arası eğitim örgütlerinin sayfalarından kuramsal bulgular oluşturulmuştur. Görüşme için hazırlanan sorular için uzman görüşü alınmıştır ve buna göre düzenlemeler yapılarak son şekli verilmiştir. Görüşme yapılacak kişiler ölçüt örneklem yöntemi kullanılarak öğretmen eğitimi alanında ülkelerini temsil edebilecek düzeyde olan öğretim üyeleri arasından seçilmiştir. Türkiye için yüz yüze görüşme, diğer ülkeler için ise yazılı olarak görüşülmüştür. Görüşme formları dil alanında uzman kişiler tarafından çevrilip elektronik posta aracılığı ile ilgili kişilere gönderilmiştir. Daha sonra görüşme öncesinde belirlenen ana temalar kapsamında toplanan verilerden alt temalar oluşturulmuştur. Buna göre tablolar oluşturulup yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda Türkiye'de; öğretmen yetiştirme, atama ve adaylık süreci ile ilgili olarak sürekli politika değişikliklerinin öğretmen eğitimine hatta genel eğitim sistemine zarar verdiği, yapılandırıcı yaklaşımı benimsemiş bir eğitim sisteminin olmasına rağmen halen öğretmen eğitiminde araştırma odaklı öğretmen eğitim programlarının uygulanamadığı görülmüştür. Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması gibi uygulama dersleri kapsamında hem ders saatleri yetersiz görülmekte hem de fakülte ile uygulama okulları arasındaki işbirliği yetersiz görülmektedir. Öğretmen yetiştirmede Türkiye, genel olarak uygulamaya ağırlık vermekle birlikte kuramsal temellere ve mesleki formasyona da önem vermektedir. Almanya'da; genel anlamda öğretmen eğitimi için tek bir eğitim politikasından bahsedilememekte ve her eyalet için ayrı bir öğretmen yetiştirme sorumluluğunun olduğu görülmektedir. Üniversiteye girişte eyaletlere göre farklılıklar olması ile birlikte genel olarak lise diplomasının gerekli olduğu görülmektedir. Eğitimde genel anlamda benimsenen net bir eğitim felsefesi olmamakla birlikte öğretim programında ilerlemecilik eğitim felsefesinin etkisinde kalındığı görülmektedir. Fransa'da; eğitimde laik olma hususunda Fransa eğitim politikalarının tüm dünyayı etkilediği görülmektedir. Öğretmen eğitiminde düşünce ve görüş özgürlüğünün yaygın olduğu ancak giderek bu özgürlüğün ortadan kalkma eğiliminde olduğu görülmektedir. Yüksek düzeyde bir temel eğitim bilgisi ve yüksek lisans ağırlıklı olarak akademik bilgiye odaklandığı görülmektedir. Çin'de; Eğitim Bürosu'nun, eğitim politikası, eğitim programı, öğretmen eğitimi ve mevzuat gibi konulardan sorumlu olan kurum olarak işleyiş sürdürdüğü görülmektedir. Eyaletlere göre öğretmen eğitim programları değişmekle birlikte genel olarak lise diploması ve uygulama ağırlıklı bir değerlendirme sisteminden geçtikten sonra öğretmen eğitim kurumlarına giriş yapılabilmektedir. Japonya'da; öğretmenlik mesleğine çok fazla önem verildiği ve pedagojik formasyon eğitiminde belirli bir politikanın olmadığı ve bu anlamda pedagojik formasyon eğitiminin yeniden gözden geçirilmesi ve güncellenmesi gerektiği görülmüştür. Anahtar kelimeler: Türkiye, Almanya, Fransa, Çin, Japonya, Öğretmen Eğitimi