Multiculturalism in Turkey: Imaginaries of cultural diversity and the conundrum of recognition

Bu tezde sıradan Türk vatandaşlarının son on yıl içinde Türk devletinin Kürt sorununa ilişkin izlediği kültür politikalarındaki değişimi anlamlandırma biçimleri incelenmektedir. Kendini Türk Sünni-Müslüman kimliğiyle tanımlayan on dört kişiyle yapılan derinlemesine görüşmelerden yola çıkılarak, kolektif aidiyet ve ötekiliğin egemen kimliğe mensup özneler tarafından nasıl tahayyül edildiği ve bu anlatıların Türkiye'deki kimlik temelli yapısal eşitsizliklere dair neler söylediği sorgulanmıştır. Neoliberal çokkültürcülüğün analitik çerçevesini çizdiği çalışma, tanımayı, siyasal cemaati çeşitlilik-içinde-birlik söylemi içerisinde yeniden kurma maksatlı bir idari proje olarak ele alıyor. Bu minvalde üç belirgin idari mekanizma saptanmıştır: Siyasetin kültürelleştirilmesi; kamusal ve özel alanın sırasıyla evrensel ve tikel olana tekabül edecek biçimde birbirinden ayrılması; arzu edilen ile arzu edilmeyen öznelliklerin kendi kendinden sorumlu olmanın ahlaki yasasını tariflediği neoliberal vatandaş modeli üzerinden ayrımının yapılması. Bir açmaz olarak tanıma, araştırma verilerini neoliberal çokkültürcülüğün toplumsal alandaki tezahürü olarak görülen Kürt kimliğini tanıma ve inkarın birbiriyle ilişkiselliğini ortaya koyması açısından değerlendirmektedir. Bu anlamda, tanıma ve inkarın, ötekinin farklılığını ne ölçüde siyasallaştırdığıyla bağlantılı olduğu görülmektedir. İkincil olarak, çalışma, bu açmazın egemen özneler tarafından gündelik hayatta nasıl deneyimlendiğine odaklanıyor ve Kürtlüğün gündelik tezahürleriyle karşılaşma anlarında ulusun bütünlüğünü bozan Kürt fantazisinin Türklüğün duygulanımsal yeniden üretimiyle ilişkisini tartışıyor. Araştırmanın öne sürdüğü temel argüman, incelenen kurumsal, söylemsel ve duygulanımsal düzlemde daha etkin bir milliyetçiliğin, Kürtlerin hak taleplerini temelsizleştirmek isterken aynı zamanda siyasallaşmış kolektif farklılık karşısında Türklüğün kaideselliğini yeniden üretmek biçiminde işlevsellik kazandığıdır.