Üniversite öğrencilerinin liderliği ve akademik motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin liderliği ve akademik motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın modeli ilişkisel taramadır. Araştırmaya 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 421 öğrenci katılmıştır. Araştırmada Liderlik Özellikleri Ölçeği ve Akademik Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Değişkenlere ilişkin öğrenci görüşleri ortalama ve standart sapma hesaplamaları olarak belirtilmiş ve farklı değişkenlere göre anlamlı farklılık olması durumu t-testi ve tek yönlü ANOVA ile çözümlenmiştir. Bununla birlikte, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayıları kullanılarak değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma bulgularının özeti şu şekildedir: Üniversite öğrencilerinin liderlik özelliklerini sergileme düzeyi orta seviyede, akademik motivasyon düzeyi ise ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Alt boyutlar incelendiğinde, Liderlik Özellikleri Ölçeği'nde en yüksek ortalamanın güvenilir olma, en düşük ortalamanın ikna yeteneği alt boyutunda olduğu görülmüştür. Akademik Motivasyon Ölçeği'nde ise en yüksek ortalamanın dışsal motivasyon tanıma, en düşük ortalamanın motivasyonsuzluk alt boyutunda olduğu tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında öğrenci görüşleri çeşitli değişkenlere göre incelendiğinde, liderlik özelliklerinin sınıf ve bölüm değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Ayrıca sınıf değişkenine göre özgüven ve problem çözebilme alt boyutlarında anlamlı fark tespit edilmiştir. Bölüm değişkeninde ise özgüven, grupla çalışma ve güvenilir olma alt boyutlarında anlamlı farklılık görülmüştür. Diğer değişkenler incelendiğinde ise, cinsiyet değişkeninin yalnızca sorumluluk alma alt boyutunda, yaş değışkeninin yalnızca ikna yeteneği alt boyutunda, başarı değişkeninin güvenilir olma, sorumluluk alma ve grupla çalışma alt boyutlarında anlamlı farklılığa sahip olduğu görülmüştür. Akademik motivasyon düzeyine bakıldığında, cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre anlamlı farklılık saptanmıştır. Buna göre, kız öğrencilerin akademik motivasyon düzeyleri erkek öğrencilere göre yüksek bulunmuş ve 17- 20 yaş aralığındaki öğrencilerin, diğer yaş gruplarına göre akademik motivasyon düzeyleri yüksek bulunmuştur. Ayrıca, cinsiyet değişkenine göre, içsel motivasyon bilme, içsel motivasyon başarma, dışsal motivasyon tanıma, dışsal motivasyon düzenleme ve motivasyonsuzluk alt boyutlatında anlamlı farklılık bulunmuştur. Yaş değişkenine göre ise dışsal motivasyon tanıma, dışsal motivasyon kendini ispatlama ve dışsal motivasyon düzenleme alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sınıf, bölüm ve başarı değişkenlerine göre bazı alt boyutlarda anlamlı farklılık bulunmuştur. Buna göre, sınıf değişkeninde dışsal motivasyon kendini ispatlama, bölüm değişkeninde dışsal motivasyon tanıma ve dışsal motivasyon kendini ispatlama, başarı değişkeninde ise dışsal motivasyon tanıma, dışsal motivasyon kendini ispatlama ve motivasyonsuzluk alt boyutlarında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin liderlik özellikleri ve akademik motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde, zayıf düzeyde, pozitif yönlü, anlamlı ilişki olduğu görülmüştür