Uyuşturucu suçları üzerine sosyolojik bir araştırma: Bingöl örneği

Bu doktora tezinde, Bingöl M Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu'nda uyuşturucu suçu/suçlarından hükümlü ve tutuklular sosyolojik açıdan ele alınmış ve bu hükümlü ve tutukluların suç işlemelerinde etkili olan toplumsallaşma faktörleri araştırılmıştır. Bu kapsamda bireylerin uyuşturucu suçu/suçları işlemesinde etkili olduğu düşünülen aile, arkadaş çevresi, sosyo-ekonomik durum, mesleki durum, dindarlık ve kitle iletişim araçları gibi değişkenlerin etkisi irdelenmiştir. Bununla birlikte uyuşturucu suçlularının cezaevine girdikten sonra işledikleri suçlardan dolayı dışlanma durumları, uyuşturucu kullananların tedavi olup olmadıkları ya da tedavi olma istekleri, pişmanlık durumları, ziyaret edilme durumları, çocukları için gelecek planları incelenmiştir. Ayrıca, uyuşturucu suçlularının cezaevinden tahliye olduktan sonra bir korku yaşayıp yaşamadıkları, bir korku ve endişe duymaları halinde neler yapacakları, kişilerin cezalarını tamamladıktan sonra aileleri ile ilgili herhangi bir planlarının olup olmadığı da araştırılmıştır. Bu araştırma Bingöl M Tipi Kapalı ve Açık Cezaevi İnfaz Kurumu'nda uyuşturucu suçlarından yatmakta olan 219 katılımcıya yüz yüze uygulanan anket ve 30 katılımcıyla derinlemesine yapılan görüşme verileriyle de desteklenen bir alan araştırmasına dayanmaktadır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS 22.00 programı aracılığı ile basit frekans analizi ve çapraz tablolar yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, Bingöl Cezaevi'nde uyuşturucu suçu/suçlarından bulunan hükümlü ve tutukluların çok büyük kısmının erkek olduğu, genç ve orta yaş aralığında yer aldıkları, eğitim düzeylerinin en çok lise ve dengi okul olduğu, yarısından fazlasının bekâr olduğu, düzenli bir işte çalışmadıkları, gelir seviyelerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların verilen cezaları çok caydırıcı buldukları, büyük çoğunluğunun pişman olduğu, uyuşturucu kullanıcılarının çoğunun tedavi olmak istedikleri ve devletin kendilerini bu suçları işlemekten alıkoymak için istihdam alanları yaratması talebinde bulundukları, geleceklerinden korku ve endişe duydukları belirlenmiştir. Bununla birlikte uyuşturucu suçu/suçlarının işlenmesinde en büyük faktörün arkadaş çevresi olduğu, katılımcıların gelir seviyelerinin artmasıyla da suç işleme oranlarının düştüğü, uyuşturucu suçu işleyen katılımcıların en çok sahip olduğu mesleğin esnaflık olduğu ve katılımcıların dindarlık seviyesinin azalmasıyla birlikte suç işleme oranlarının da azaldığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca araştırmanın nitel sonuçları nicel analizlerden elde edilen sonuçları destekler niteliktedir.