Yeni matematik öğretim programında benimsenen ölçme ve değerlendirme anlayışının 9. sınıf matematik ders kitaplarına yansımalarının incelenmesi

Araştırmanın amacı; yeni matematik öğretim programında benimsenen ölçme ve değerlendirme anlayışının 9..sınıf matematik ders kitaplarına yansımalarının incelenmesi olup, bu yansımalar ışığında ders kitaplarında kullanılan her bir ölçme-değerlendirme tekniğinin kullanılma sıklığını tespit etmenin yanında ayrıca yeni matematik öğretim programında yer alan tamamlayıcı ölçme teknikleri (Yapılandırılmış Grid, Tanılayıcı Dallanmış Ağaç, Kavram Haritası, Kelime İlişkilendirme Testi) ile geleneksel ölçme teknikleri (Çoktan Seçmeli Test, Açık Uçlu Sorular, Kısa Cevaplı Sorular, Eşleştirme Tipi Sorular ve Doğru-Yanlış Soruları) sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığını tespit etmektir. Bu araştırmada özel yayınevleri tarafından yazılarak 2011?2012 eğitim-öğretim yılında 9..sınıflarda matematik dersinde kullanılan öğretmen ve öğrenci kitapları ile random yöntemle seçilen iki yayınevinin öğretmen ve öğrenci kitapları ünite bazında incelenmiş ve elde edilen bulgular tablolaştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan doküman incelemesine başvurulmuştur. Birinci araştırma sorusuna cevap verebilmek amacıyla, programda adı geçen her bir ölçme tekniğinin her bir ders kitabında, üniteler bazında ve toplamda kaç kez kullanıldığı sayılmış ve sonuçlar tablolaştırılmıştır. Nartgün (2009) tarafından geliştirilen ve ölçme tekniklerinin sahip oldukları özelliklere göre kategorize edilmiş olan tablo dikkate alınarak, ders kitaplarındaki ölçme teknikleri sınıflandırılmıştır. İkinci araştırma sorusunda yeni öğretim programında yer alan geleneksel ölçme teknikleri (Çoktan Seçmeli Test, Açık Uçlu Sorular, Kısa Cevaplı Sorular, Eşleştirme Tipi Sorular ve Doğru-Yanlış Soruları) ile yapılandırmacı anlayış gereği ders kitaplarında henüz yer almaya başlayan ölçme teknikleri (Yapılandırılmış Grid, Tanılayıcı Dallanmış Ağaç, Kavram Haritası, Kelime İlişkilendirme Testi) sahip olması gereken özelliklere göre tek tek incelenmiş ve bu bağlamda tekniklerin sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı tespit edilmiştir. Bunun için ilgili tekniklere ilişkin yapılan araştırmalar incelenmiş ve uzmanların görüşlerine başvurularak ilgili tekniklerin her birinin sahip olması gereken özelliklere göre değerlendirme ölçütleri geliştirilmiştir. Bu geliştirilen ölçütlere göre de ders kitaplarında yer alan ilgili bütün teknikler incelenerek değerlendirilmiştir. Birinci araştırma sorusu neticesinde; yeni matematik programının yapılandırmacı anlayış içerisinde yazılmış olduğu aşikâr durumdayken, özel yayınevlerince hazırlanan ders kitaplarının ölçme ve değerlendirme bölümlerinin geleneksellikten tam olarak kurtulamadığı sonucuna varılmıştır. İlgili ders kitaplarında geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerine çok fazla sayıda yer verilmişken, tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme tekniklerine ise az sayıda yer verilmiştir. Hatta performansa dönük ölçme ve değerlendirme tekniklerinin bir kısmına ise hiç yer verilmediği sonucuna ulaşılmıştır. İkinci araştırma sorusu neticesinde ise; her ölçme ve değerlendirme tekniğinin kendine özgü teknik özellikleri vardır. Teknik özellikler programda henüz yeni olan (YG, TDA, KH, KİT vb.) bazı ölçme ve değerlendirme tekniklerinde biraz daha fazla ayrıntılı olabilir ama bu onun gerekli olan teknik özelliklerin tamamını taşımaması anlamına gelmez. A yayınevi tarafından hazırlanan ders kitaplarında geleneksel ölçme ve değerlendirme teknikleri tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme tekniklerine göre daha iyi durumda iken B yayınevi tarafından hazırlanarak kullanımına izin verilen ders kitaplarında ise bunun tam tersi bir durum vardır. Her ne kadar eksiklikler tespit edilmiş olsa da B yayınevi tarafından hazırlanan ders kitaplarında geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerinden tamamlayıcı tekniklere geçişin biraz daha fazla olduğu görülmektedir. Ders kitaplarında kullanılan ölçme ve değerlendirme tekniklerinin özellikle uygun yönerge, ifade netliği, puanlamanın nasıl yapılacağı konularında eksik ve yetersiz olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda yeni matematik programında ölçme değerlendirmeye ilişkin benimsenen anlayışlar ve vurgu yapılan durumlar ışığında ders kitaplarına yansıyan ölçme değerlendirme anlayışı tartışılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Geleneksel Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri, Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri, Ders Kitabı, Öğretim Programı