Yeniden işlevlendirilen tarihi hanların teknolojik sürdürülebilirlik ile entegrasyonu

Bu tez kapsamında Liman Han, Han 1772 ve Beta Yeni Han yapıları sürdürülebilir mimarlık ilkeleri kapsamında teknolojik sürdürülebilirlik ile entegrasyonu bağlamında incelenmiştir. Analiz süreci, doğal koşulların korunması, kentsel tasarım ve arsa planlaması ile insan sağlığı ve konforu için tasarım olarak tanımlanan üç ana başlıkta gerçekleştirilmiştir. Her bir yeniden işlevlendirilen han, bu ilkelere göre belirlenen kriterlere göre incelenmiş ve böylece hanların sürdürülebilirlik performansı elde edilen verilerle ortaya koyulmuştur. Değerlendirme yaklaşımı, akademik literatürde bulunan sürdürülebilir mimarlık ilkelerinin performans göstergelerine dönüşümü ile bu analizi mümkün kılmıştır. Bu bağlamada doğal koşulların korunması, yapının bulunduğu bölgeyle ilkim uyumunu ve gün ışığından verim alma gibi etkenler ile hanların yerleşim düzeni, çevresel etkileri ve kent dokusu ile oluşan bağını irdelemiştir. Kentsel tasarım ve arsa planlaması kriterinin alt başlıkları olarak karma kullanımlı gelişimi destekleme ve toplu taşımacılık ve yaya ulaşımını destekleme kriterleri de incelenmiştir. Tez kapsamında insan sağlığı ve konforu için tasarım boyutunda, iç mekân konfor koşulları değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucu elde edilen veriler doğrultusunda teknolojik sürdürülebilirlik için kriterler belirlenmiş ve bir değerlendirme sistemi oluşturulmuştur. Analizler sonucunda, referans olarak seçilen bu üç hanın teknolojik sürdürülebilirlik performansının yeterli, yetersiz ve iyileştirilebilir kısımları belirlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda ihtiyaçlar dahilinde teknolojik sürdürülebilirlik odaklı çözüm önerileri geliştirilmiştir. Önerilen çözümler enerji verimliliğini destekleyen, maliyet yükünü azaltan ve çevresiyle uyumlu yapı olma özelliğini hedeflemektedir. Çalışmanın çıktısı, seçilen referans hanlar özelinde geliştirilen önerilerin genellemesiyle oluşturulan bir teknolojik sürdürülebilirlik modelidir. Bu model, her ölçekteki tarihi ve modern yapıya uyarlanabilecek sistematik bir çerçevedir. Geliştirilen teknolojik sürdürülebilirlik öneri sistemi yeniden işlevlendirilen projelerde bir kontrol listesi gibi kullanılabilmektedir. Sonuç olarak geliştirilen bu teknolojik sürdürülebilirlik öneri sistemi hem teori hem de pratik açıdan önemli bir model olarak sunulmuştur. Tez çalışması, literatürde bulunan sürdürülebilirlik kriterlerinin modern çağın ihtiyaçları ile birleştirilerek yenilikçi bir değerlendirme yöntemi belirlemiştir. Anahtar kelimeler: Tarihi Yarımada, Teknolojik Sürdürülebilirlik, Kullanıcı Konforu, Yeniden İşlevlendirme.