Yenidoğan ratlarda hiperoksiyle indüklenmiş akciğer hasarında subkutan anne sütü eksozomunun etkileri

Prematüre bebekleri etkileyen en önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden birisi olan bronkopulmoner displazi (BPD) için, etkinliği kanıtlanmış kesin bir tedavi veya önleyici strateji henüz mevcut değildir. Biz bu çalışmada subkutan anne sütü eksozomunun, hiperoksik akciğer hasarı (HAH) yöntemiyle BPD modeli oluşturduğumuz yenidoğan ratların akciğerlerinde meydana getirdiği histopatolojik ve biyokimyasal etkilerini araştırmayı planladık. HAH oluşturulacak Sprague-Dawley rat yavruları postnatal birinci günden yedinci güne kadar, pleksiglastan imal edilen kapalı bir alanda hiperoksiye (oksijen konsantrasyonu %85) maruz bırakıldı. Oksijen konsantrasyonu günde iki defa kontrol edildi (anestezik gaz monitörü, Drager, 1996) ve nem oranı %60-80 arasında tutulmaya çalışıldı. Oluşan karbondioksitin soda-lime ile ortamdan uzaklaştırılması sağlandı. Rat yavruları her birinde sekiz adet olmak üzere altı gruba ayrıldı. Grup I (oda havası, kontrol grubu, n=8), Grup II (HAH modeli, n=8), Grup III (profilaksi plasebo grubu, HAH+1.-6. günler subkutan salin uygulandı, n=8), Grup IV (profilaksi tedavi grubu, HAH+1.-6. günler subkutan anne sütü eksozomu uygulandı, n=8), Grup V (plasebo tedavi grubu, HAH+7.-11. günler subkutan salin uygulandı, n=8), Grup VI (tedavi grubu, HAH+7.-11. günler anne sütü eksozomu uygulandı, n=8). Grup I, II, III ve grup IV postnatal 7. günde, grup V ve VI ise 11. günde ötenazi edildi. Ötenazi sonrası ratların sağ akciğer doku örneklerinde alveolar yüzey alanı skoru, fibrozis ve düz kas aktin skoru değerlendirmesi yapıldı. Sol akciğer doku örnekleri total antioksidan kapasite (TAS) ve total oksidan kapasite (TOS) düzeyleri için ticari ELISA kitleri ile ve kardiyak girişimle alınan kanda ticari ELISA kitleri ile TAS ve TOS düzeyleri antijen antikor reaksiyonuna dayalı sandviç immün ölçüm yöntemi ile Tıbbi Biyokimya Araştırma Laboratuvarında analize edildi. HAH modelinde hem akciğer alveolar yüzey alanı skoru hem de düz kas aktin skoru kontrol grubuna göre belirgin yüksek saptanmış (p<0,05), ancak fibrozis bakımından farklılık gösterilememiştir (p>0,05). TOS düzeyleri hem akciğer dokusu hem de kanda HAH grubunda kontrol grubuna göre yine yüksek ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Anne sütü eksozomunun profilaktik uygulanması hem akciğer alveolar yüzey alanı skorunu hem de düz kas aktin skorunu Grup II, III, V ve VI'ya göre belirgin olarak düşürmüş (p<0,05) ve kontrol grubuyla aralarında istatistiksel bir farklılık saptanmamıştır. Ayrıca profilaktik anne sütü eksozom uygulamasının akciğer dokusu TOS düzeylerini de hem HAH grubu hem de plasebo grubuna göre belirgin düşürdüğü görülmüştür (p<0,05). Sonuç olarak, hiperoksik akciğer hasarı ile BPD modeli oluşturulan bu deneysel çalışmada profilaktik anne sütü eksozomu uygulamasının hem histopatolojik hem de biyokimyasal olarak akciğer hasarını önleyici etkisinin olduğu gösterilmiştir. Son yıllarda özellikle erken tanı ve önleyici stratejiler üzerinde durulmaktadır, bu yönüyle önleyici bir tedavi yöntemi olarak anne sütü eksozumunun BPD gelişme ihtimali yüksek olan bebeklere profilaktik olarak uygulanması bakımından çalışmamızın önemli olduğunu, ancak bu alanda daha kapsamlı ve ileri çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Anne sütü eksozomu, hiperoksik akciğer hasarı, tedavi